Frsluflokkur: Lfstll

var vsindamaur og flskuskeyti frbra me gervihnattatengingu...

Flaska -  utgafa 3

Nearlega sunni m sj kortum hvar fjskuskeytin eru stdd, vindalkan fyrir jrina alla, hafsvi Grnland,ldusp og vindasp fyrir Atlantshafi. Me hjlp essara korta og splkana er auveldara a sp fyrir um rek flskuskeytanna nstu daga.

Einnig er suni lstadraganda verkefnisins mli og myndum. ar er einnig sm frleikur um fjarskipti me gervihnttum og fleira.

Er hgt a senda flskuskeyti fr slandi til Noregs og fylgjast me v me hjlp gervitungla? a langai var vsindamann a vita. Hann var alveg a deyja r forvitni. ess vegna hafi hann samband vi snillingana hj Verks, en var hafi frtt a ar vru menn gervihnattasambandi vi gsirsem vru a ferast milli landa. Hvorki meira n minna.

Auvita var hi sunga starfsflk Verks tilbi a prfa. skyndi var kalla saman harkali til a sma flskuskeyti, ekki bara eitt, heldur tv, og gera treikninga sjvarstraumum, veri og vindum. Alda, Arnr, gst, rmann, lf Rs og Vigfs skipuu framsveitina, en a baki voruarir 320 starfsmenn Verks; verkfringar, tknifringar, nttrufringar, tlvunarfringar... etta yri skemmtilegur leikur skammdeginu. Starfsmenn Verks iuu skinninu, svo mikil var spennan!

essum pistli, sem fyrst og fremst er tlaur adendum vars llum aldri, verur smi flskuskeytannalst mli og myndum. N eru au bi einhvers staar a velkjast um ldurtinu, hoppandi og skoppandi... Nei nei, ekki bara einhvers staar, v au hringja heim nokkrum sinnum dag og lta vita hvar au eru stdd. trlegt, en satt...

Flaskan

11848882_1094276523916971_1226397055_n(1)N urfti a leggja hfui bleyti og finna lausn eirri stareynd a gervihnettirnir sem tlunin var a nota eru einhvers staar htt uppi himninum, en flaskan gat sni alla vega sjnum. Loftneti var nefnilega alltaf a sna upp vi, hva sem gengi ldurtinu. a dugi auvita ekki a vera me einhvern flkinn rafkninn bna til a sna loftnetinu tt til gervihnattanna. Rafhlurnar yru fljtar a tmast.

Einfaldar lausnir eru alltaf bestar. myndinni sem er efst sunni er tskrt hvernig flaskan er hugsu. Smella m myndina til a stkka hana og gera skrari...

myndinni hr til hliar er frumgerin ea pttpan eins og sundum er sagt vnduu mli. Myndin er tekin ur en hylkjunum var loka og au prfu. fyrstu var hugmyndin a vera me eins konar flskustt hylkinu svo a lktist meira flsku, en sar horfi fr v.

Flaskan er tvfld, .e. innra hylki og ytra hylki. Innra hylki er laust og fltur inni hlffullu ytra hylkinu eins og btur. yngdarpunktur innra hylkisins er hafur nearlega svo rtta hli gervihnattabnaarins, .e. loftnetin, sni vallt upp, hvernig sem ytra hylki velkist sjnum.

vefsu Verks um flskuskeyti er essi lsing:

hylkinInni hvorri flsku er lti hylki sem innheldur GPS-stasetningarbnainn og gervihnattasendinn sem sendir fr sr stasetningu til gervitungls. Vi hnnun flskuskeytanna urfti a hafa huga a GPS-bnaurinn samt loftneti gervihnattasendis myndi vallt sna upp til a tryggja a samband vi gervitungl vri til staar. Til ess a tryggja a innra hylki sni rtt er a lti fljta glycerol inni flskunni. Efni glycerol var vali vegna ess a a er frostoli egar a er blanda rttum hlutfllum vi vatn, a er mjg seigt sem leiir til aukins stugleika innra hylkisins egar ytra hylki er hreyfingu og a er ekki skalegt umhverfinu. Til a tryggja hggol flskuskeytanna hafi og egar au koma upp land, var hlfum dragntarklum btt vi enda flskuskeytanna og r festar saman me plast snittteinum.

myndinni eru rmann og Vigfs glair og reifir me flskuskeytin fullsmu.



Gervihnattabnaurinn

Auvita er mikilvgt a vita hvar flskuskeytin eru stdd og hvernig feralagi gengur. a vri lti spennandi a henda eim sjinn og ba san vissu, mnuum ea rum saman. ess vegna eru flskuskeytunum ltil tki sem eru sambandi vi tvr gerir gervihnatta og koma upplsingum um hvar flskuskeytin eru stdd kort sem Verks hefur tbi. etta gerist auvita allt sjlfvirkt.

GPSGPS gervihnettirnir

um a bil 20.000 klmetra h svfur fjldi gervihnatta. eir senda sfellu fr sr srstk merki, og me v a mla hve lengi au hafa veri leiinni getur GPS (Global Positioning System) tki reikna t hvar heiminum a er statt. GPS tki arf a f merki fr a minnsta kosti 3 hnttum til a geta reikna t hvar a er statt.

Svona GPS tkni hefur rast miki undanfrnum rum, og n eru GPS vitki m.a. flestum GSM snjallsmum.

GPS tki flskuskeytinu getur reikna t stasetningu flskunnar me aeins 5 metra vissu.

GlobalStarOrbitsGlobal Star gervihnettirnir

1.410 klmetra h svfa 48 gervihnettir kerfi sem kalla er Global Star. Kerfi er tla fyrir gervihnattasma og fjarmlingar. Braut gervihnattanna er tluvert fyrir sunnan sland, og egar eir eru nst okkur eru eir v sem nst yfir London. Merki sem flskuskeyti sendir fr sr me upplsingum um stasetningu arf v a ferast a.m.k. um 2.000 klmetra vegalengd a vitki einhvers essara 48 gervihnatta.

a er nokku merkilegt a hugsa til ess a etta skuli vera hgt. Vi ekkjum hvernig vasaljsaperur gmlum vasaljsum lta t. r nota um a bil 1 til 2 wtt fr rafhlunum. essar gamaldags glperur senda aeins um 0,1 watt fr sr sem snilegt ljs. Sendirinn flskuskeytinu sendir einmitt merki fr sr sem er mest 0,1 wtt. lka og peran vasaljsinu. egar flskuskeyti sendir fr sr stutt skeyti me 4 klukkustunda millibili, jafngildir a v a vasaljsaperan blikki merki sem arf a taka mti um 2.000 klmetra fjarlg. raun er ekki mikill munur essum merkjum fr flskuskeytinu og perunni, v hvort tveggja eru rafsegulbylgjur sem ferast me hraa ljssins.

N er rtt a staldra aeins vi. Hve dauft er merki fr flskuskeytinu ori egar a er komi a gervihnettinum? Vi munum a afl ess var 0,1 wtt egar a lagi af sta, en auvelt er a reikna t hve dauft a er egar a er komi a gervihnettinum. Ef loftnet gervihnattarins vri lti og lka strt og smanum okkar, vri merki sem hntturinn tekur mti ekki nema um 0,000.000.000.000.000.01 wtt. gervihnettinum eru loftnetin auvita betri en smanum okkar, en samt er merki sem hlusta er eftir ekki nema agnargn, ea annig. Merkilegt a a skuli vera hgt a hlusta eftir essum daufu merkjum;-)

ff. essi fjldi nlla er alveg mgulegur. Maur arf sfellt a vera a telja til ess a vera nokkurn vegin viss um a fjldi eirra s rttur. Samt er maur ekki viss... Eiginlega alveg ruglaur. Miklu betra er a nota svokallaan desibel skala egar veri er a reikna deyfingu tbreislu radbylgna, n ea ljss. desibel skalanum gildir nefnilega:

3 desibel er tvfldun
6desibel erfjrfldun
10desibel ertfldun
20desibel erhundrafldun
30 desibel er sundfldun
...og
160 desibel er tu sundmilljn milljn ea 10.000.000.000.000.000 (V!!!).
(Deila 160 desibel me 10 og telja nllin stru tlunni. Einfalt!).

etta var miklu betra. Radmerkin dofnaum 160 desibel lei sinni fr flskuskeytinu a gervitunglinu, sem er auvita miklu miklu auveldara a skrifa en ll romsan af nllum eins og hr fyrir ofan.

a er annars merkilegt a rtt fyrir a merki fr flskunni hafi dofnatu sundmilljn milljn - falt lei sinni t geiminn a gervitunglinu, getum vi teki mti v og birt stasetningu flskuskeytanna korti. Makalaust! Varla dygi a nota litla vasaljsaperu svona fjarskiptum, svo a hn sendi fr sr jafn flugar rafsegulbylgjur og litli sendirinn flskunni.

treikningar sjvarstraumum
Hj Verks starfa nokkrir verkfringar sem eru srfringar v sem kallast straumfri. eir kunna a reikna t strauma m og vtnum, og jafnvel sj. a ntist vel til dmis egar veri er a hanna orkuver til a framleia rafmagn, sama hvort veri er a virkja r ea jafnvel hafstrauma. Ger var tilraun til a reikna t hvert flskurnar fru me hjlp sjvarstrauma. Niurstaan var a lklegavri a r fru leiis til Noregs og feralagi tki nokkra mnui. En, a var eitt vandaml sem getur haft mikil hrif. Flskuskeytin eru ltt og vindurinn getur feykt eim til og fr. Hann fer reyndar ltt me a. ess vegna er eins lklegt a flskuskeytin eigi eftir a ferast eftir msum krkaleium sem erfitt er a sp fyrir um. a verur gaman a fylgjast me.

Af vefsu Verks:

Rekhluti sjvarfallalkans Verkss var notaur til a meta hvar hentugasti sleppistaur flskuskeytanna vri. Niurstur ess sndu a hentugast vri a sleppa flskuskeytinu suur- ea austurlandi. Flskuskeytin voru prfu ldulaug lftaneslaugar til a skoa floteiginleika ess og Nauthlsvk til a stafesta a samband nist vi gervihntt egar flskuskeytin vru vatni.

ess m geta, a nota m svona forrit egar leita arf a bjrgunarbtum sem eru einhvers staar reki. Hgt er a lta a reikna t hvert bjrgunarbtinn hafi reki me hjlp hafstrauma og vinda, og hvar best s a byrja a leita.

Prfanir sundlaug og sj
egar bi a a sma eina flsku var kominn tmi til a prfa hana. Mikilvgt var a prfa hvernig hn yldi harkalega mefer, ldugang og sjfer. Fyrst var fari me flskuna sundlaugina lftanesi, en ar er eins og allir vita strsta vatnsrennibraut landsins. Flskuskeytinu var hent r mikilli h ofan sundlaugina. 15 metra h heyrist einhver tauta. Miki skvamp heyrist, en flaskan og a sem henni var reyndist skemmt.

essari frbru sundlaug er einnig vl sem getur bi til miklar ldur. Flaskan flaut vel, og a sem skipti llu mli var a gervihnattabnaurinn vsai vallt til himins, sama hva gekk . etta lofai gu.

A lokum var fari me frumgerina Skerjafjr og flskunni hent t sjinn. Allt virtist lagi og loftnetin flskunni vsuu upp, svo flaskan vri a veltast. Nokkrum mntum eftir a merki tti a fara fr flskunni gervihntt 1.400 km h einhvers staar fyrir sunnan England kom sannleikurinn ljs. skj snjallsmans mtti landakorti sj hvar flskuskeyti var floti Nauthlsvkinni.

N virtist allt vera lagi. Frumsmin me tvfldu hylki eins og myndin efst sunni snir, virkai vel. Mjg vel. Allir voru ngir og nnur flaska smu snatri.

Flskuskeytunum varpa hafi
Sunnudaginn 10. janar 2015 rann stra stundin upp. Flogi var me bi flskuskeytin me yrlu langt haf t vi Grindavk og eim varpa sjinn. N magnaist spennan fyrir alvru. Var bi a kasta flskunum frbru gl orsins fyllstu merkingu? (Glr er nefnilega gamalt or yfir sj). Voru au einhvers staar fljtandi, ea jafnvel komin niur hafsbotn?

Flskuskeytin voru sjsett um 20 mlur suaustur t fr Reykjanesvita me asto yrlu Landhelgisgslunnar. Lklegt er a flskuskeytin veri hi minnsta nokkra mnui reki ur en au n landi.

ff, - nokkru sar fru a berast merki fr Global Star gervihnttunum. eir hfu heyrt flskuskeytunum, og asem meira var, flskurnar ltu vita hvar r vrustaddar svo skki skeikai meira en 5 metrum!

N er spennandi a fylgjast me...!
Mun flskuskeyti stefna til Noregs, ea fer a eitthva allt anna? Kannski fuga tt og endar Amerku? Hver veit?

vefsu Verks er hgt a sj kort sem snir nkvmlega hvar flskuskeytin eru stdd nna. Smelli essa krkjutil a sj korti og frast meira:

FLSKUSKEYTI -MESSAGE IN A BOTTLE

www.verkis.is/gps

annarri vefsu hj Verks er miss frleikur:

FYLGST ME FLSKUSKEYTUM GEGNUM GERVITUNGL

http://www.verkis.is/um-okkur/frodleikur/frettir/fylgst-med-floskuskeytum-i-gegnum-gervitungl

Krkjur
Ungir adendurvars vsindamanns, og reyndar allir sem eru ungir anda, hafa ef til vill gaman af a glugga nokkrar vefsur ar sem s sem hr skrifar ekkir aeins til.Vilji einhver frast um mlingar brautum gervihnatta sem s er essar lnur ritar framkvmdi egar hann var unglingur m smella hr:Athuganir brautum gervihnatta yfir slandi fyrir hlfri ld, og njsnarinn Norurmrinni...

Fyrir hlfri ld, og rmlega a, var eldflaugum skoti fr slandi alla lei upp geiminn. Auvita var blekbndinn sem essar lnur ritar einnig ar. Enn bara unglingur me brennandi huga tkni og vsindum:Geimskot Frakka slandi ... Iceland Space Center ... Myndir

a eru ekki bara strveldin sem sma og senda loft gervihnetti. Vissu i a hugamenn um allan heim hafa sma og sent loft fjldannallan af gervihnttum sem kallair eru AMSAT OSCAR. Fyrsti gervihntturinn sem radamatrarsmuu og kallaur var OSCAR-1 var sendur loft 12. desember 1961, aeins 4 rum eftir a Rssar sendu upp fyrsta gervihnttinn SPUTNIK-1 ri 1957. etta eru sem sagt ungir vsindamenn llum aldri sem eru a dunda vi etta merkilega hugaml. Sj hr.

eir sem gaman hafa af stjrnuskoun ttu a lta vi hj Stjrnuskounarfagi Seltjarnarness(reyndar allra landsmanna) og Stjrnufrivefnum. ar er margt skemmtilegt og frlegt a sj. Auvelt a gleyma sr ar!

Adendur vars leynast rugglega meal eirra sem ngju hafa af v a sma fjarstrar flugvlar, strar og smar. Ekki er sur spennandi a fljga eim. Hr er ekkert kynslabil.


Myndir
Hr fyrir nean m sj msar myndir fr v mean smi og tilraunum st, en ar fyrir nean er hugsanlega mislegt ggti sem hugavert er a skoa.

_MG_7349

Arnr Sigfsson PhD er dravistfringur og vanur a fylgjast me flugi fugla yfir heimshfin me GPS bnai.

Alda

Alda J. Rgnvaldsdttir grafskur hnnuur og kynningarstjri hj Verks var yfirleitt bak vi myndavlina ea upptekin vi a drfa verkefni framog v fundust ekki vi fyrstu leit myndir af henni vi flskuskeyti. Aftur mti er hn hr me anna og strra farartki hndunum, en hn var ri 2013 hfundur verlaunatillgu a tliti flugvla WOW.

Alda tk flestar myndanna sem pra essa su.

IMG_0925 - Copy

gst H. Bjarnason rafmagnsverkfringur s um frumhnnun tkisins, m.a. stugleikabnaarins, og smi frumgerar me asto Fst ehf. Myndin tekin eftir vitali vi var.

IMG_0923 - Copy-2

gst tskrir hnnun tkisins fyrir vari

IMG_0916

Vigfs ArnarJsepsson er vlaverkfringur og lf Rs Kradttir er byggingarverkfringur og strfringur. Vigfs og lf Rs su um treikninga sjvarfallalkani Verkss, sem er flkinn hugbnaur. miju er auvita var.

IMG_0914

lf Rs vitali vi var, en bakgrunni er Vigfs a vinna vi tlvulkani.

IMG_7592

N er sminni loki. rmann E. Lund vlatknifringur og Vigfs Jsepsson vlaverkfringur kampaktir me bi flskuskeytin.

IMG_0906

Frumsmi flskuskeytisins. Eftir er a gera v nokkrar endurbtur og prfa.

IMG_7557


Innra hylki er vel merkt.

IMG_7573


Ytra hylki er einnig vel merkt.

GlobalStarOrbits

48 gervihnettir Global Star kerfinu eru braut 1400 klmetra h langt fyrir sunnan sland. anga urfa merkin fr litlu sendunum flskunum a draga.

image001

Vi prfanir sjnum vi Nauthlsvk barst merki n vandra fyrstu tilraun.

Lkan sem snir vindakerfi akkrat nna.
Liturinn bakgrunni tknar hitastig.

http://earth.nullschool.net

vefsu hj Verks er miss frleikur um verkefni:

FYLGST ME FLSKUSKEYTUM GEGNUM GERVITUNGL

Smella hr:

http://www.verkis.is/um-okkur/frodleikur/frettir/fylgst-med-floskuskeytum-i-gegnum-gervitungl

Flskuskeytin dag.

Hgt er a skruna og fra korti til me msinni.

Smelli blru til a sj hve langt flskuskeyti hefur reki, o.fl.

www.verkis.is/gps


dmi_weekly_icechart_colour

Hafsinn(Smella kort og stkka)
http://en.vedur.is/media/hafis/iskort_dmi/dmi_weekly_icechart_colour.pdf

Hr er hgt a sj lduh og sveiflutma

www.vegagerdin.is/vs/ArealKort.aspx?la=is

Vindasp fyrir Atlantshaf
www.vedur.is/vedur/sjovedur/atlantshafskort

18703-1

www.visindamadur.com

Verkis heilindi

www.verkis.is


Loftslagsbreytingar af vldum manna ea nttru, ea kannski hvort tveggja?

Inngangur

Sastliin 25 r ea svo hefur hkkun hitastigs jrinni veri miki dagskr. Aljlegar rstefnur hafa veri haldnar og nlega var haldin mikil rstefna Pars. ar komutugsundir manna saman og rdduhrif koltvsrings hitastig jarar. hrif nttrunnar langtma hitabreytingar fengu enga athygli.

Umrur um losun koltvsrings (koltvildis, kolsru CO2) af mannavldum hafa vaki huga margra a kynna sr stur veurfarsbreytinga nt og fort. Miklar breytingar veurfari hafa ori a v er virist af sjlfu sr s liti hundru ea sundir ra aftur tmann. Auvita gerist slkt ekki af sjlfu sr, eitthva hltur a koma ferlinu af sta. Getur veri a etta eitthva s einnig a hafa hrif veri essari ld? Hva er etta eitthva? Getum vi bist vi a a muni haga sr sama htt og a hefur gert oft ur, .e. komi, staldra vi og horfi san braut? Um a fjallar essi grein.

ur en vi fjllum um etta dularfulla eitthva er rtt a skoa nnar hva hefur veri seyi undanfarin rsund og jafnvel enn dag.

Hitafar fr sustu sld fyrir um 11.000 rum

Mynd 1 snir niurstur mlinga skjrnum fengnum r rmlega 3000 metra djpri holu sem boru var Grnlandsjkul. Me rannsknum magni samsttna srefnis (oxygen isotopes) hefur veri hgt a tla hitastig yfirbori jkulsins sundir ra aftur tma. essi ferill nr yfir 11.000 r, .e. aftur til loka saldar egar ykk shella akti stran hluta jarar.

Ferillinn nr af mlitknilegum stum aeins til rsins 1854, en hefur veri mjg lauslega framlengdur til dagsins dag me strikuu lnunni lengst til hgri.

Svin sem merkt eru me grnu eru srlega hugaver. Lengst til hgri eru hlindin sem glatt hafa okkur undanfarna ratugi og kallast Modern Warm Period. Fyrir um 1000 rum var anna hlskei sem st nokkra ratugi og kallastMedieval Warm Period. var jafnvel hlrra en dag, a minnsta kosti jafn hltt. Fyrir 2000 rum, mean Roman Warm Period st, var svo enn hlrra og mun hlrra var fyrir rmum 3000 rum tmabili sem kalla er Minoan Warm Period. Hva veldur essum ratugalngu hlskeium sem hafa komi reglulega me um 1000 ra millibili? Vi getum skyggnst lengra aftur tma og sjum a fyrir 7000 og 8000 rum var lang hlast fr v er sld lauk. Holocene Climate Optimum kallast s tmi.

Vissulega er essi ferill aeins fr Grnlandi og snir breytingar ar. a m teljast lklegt a hann endurspegli strum drttum breytingar hitafari jarar fr v er sld lauk.

gisp220temperature-B

Mynd 1: Niurstur mlinga skjrnum fengnum r rmlega 3000 metra djpri holu sem boru var Grnlandsjkul. Skammvinn hlskei eru snd me grnu.

Stkka m myndir me v a smella r.

GISP2

Mynd 1a:Anna sjnarhorn niursturnar fr Grnlandsjkli

leitnar spurningar vakna egar horft er essa mynd. Hindin fyrir 1000, 2000, 3000, o.fl. rum voru rugglega ekki af mannavldum. etta voru heitari tmabil en vi upplifum n. Hvernig getum vi veri viss um a hlindin n stafi a mestu leyti af hegun okkar? Getur ekki veri a nverandi gri veurfari undanfari stafi af smu orskum og oft ur? Er ekki full sta til a velta fyrir sr hvaa nttrulegu stur hafi valdi essum hitasveiflum undanfrnum rsundum og hvort a nttran s ekki enn a verki?

Minni okkar er stutt, og sjlf skynjum vi ekki nema nokkra ratugi til baka. Ef til vill er a ess vegna sem menn hafa einblnt grurhsahrif vegna aukningar koltvsrings andrmsloftinu. essi kenning hefur veri mjg vinsl, a vinsl a ekki hefur veri hlusta ngilega vel gagnrni sem komi hefur fram fr virtum vsindamnnum loftslagsfrum, stjarnelisfri o.fl. sem telja a nttran eigi stran tt breytingum, n sem ldum ur.

Breytingar san sland var numi

Breytingar veurfari sustu ldum eru vel ekktar. Sj mynd 2. landnmsld var jafnvel hlrra jrinni en dag, sland var vii vaxi milli fjalls og fjru og vnviur x jafnvel Englandi. voru hinir miklu landafundir norrnna manna, sem ekki vluu fyrir sr a sigla opnum btum landa og heimslfa milli. Leifur heppni Eirksson fann Vnland ar sem vnviur x. Eirkur raui stofnai bygg Grnlandi ri 985 er hann sigldi me 25 skip slendinga anga. Fundist hafa merki um rktun korns ar og lger essara norrnu manna.

Eftir um 1200 fr heimurinn a klna. gekk gar langt tmabil sem menn hafa nefnt Litlu sldina. Mikil harindi uru slandi, bygg norrnna manna Grnlandi lei undir lok og kuldinn var a mikill Englandi a Thames lagi sum rin vetrum. hrifa litlu saldarinnar gtti um allan heim nstu aldirnar.

hitafar-jardar-2000-ar_876926

Mynd 2: Hnattrnar hitabreytingar sastliin 2000 r.

Gamla mlverki mynd 3 eftir Abraham Hondius og er fr 1677. Horft er niur eftir nni tt a gmlu Lundnarbrnni. Lengst til hgri handan brarinnar er Southwark Cathedral, og ar til vinstri sst turn St. Olaves Church.

Taki eftir sjkunum, sem virast um hlfur annar metri ykkt. Hvernig stendur essum skpum? Eitt kaldasta tmabil Litlu saldarinnar svoklluu st yfir mean virkni slar var lgmaki sem kallast Maunder minimum. a st yfir um a bil fr 1645 til 1715. sust hvorki slblettir n norurljs og fimbulkuldi rkt va. Mlverki er fr essu kuldaskeii.

thames-5-b_527654


Mynd 3: Mean litlu sldinni st var in Thames vi London oft si lg.

Mlverki er eftir Abraham Hondius (1630-1695). Museum of London. Fleiri myndir af Frost Fairs Thames eru til.
Horft er niur eftir nni tt a gmlu Lundnarbrnni. Lengst til hgri handan brarinnar er Southwark Cathedral, og ar til vinstri sst turn St. Olaves Church.

Hvernig var standi slandi um etta leyti? r Jakobsson segir etta erindi snu Um hafs fyrir Suurlandi fr landnmi til essa dags sem finna m vef Veurstofunnar:

1695. vanalega miklir hafsar. s rak um veturinn upp a Norurlandi og l hann fram um ing, noranveur rku sinn austur fyrir og svo suur, var hann kominn fyrir orlkshfn fyrir sumarml og sunnudaginn fyrstan sumri (14. aprl) rak hann fyrir Reykjanes og Gar og inn fiskileitir Seltirninga og a lokum a Hvalseyjum og Htars, fr hann inn hverja vk. Hafi s ei komi fyrir Suurnes innan 80 ra, tti v mrgum nstrlegt og undrum gegna um komu hans. mtti ganga sum af Akranesi Hlmakaupsta (Reykjavk) og var sinn Faxafla fram um vertarlok rmlega, braut hann skip undan 6 mnnum fyrir Gari, en eir gengu allir til lands.

Um 1900 fer heimurinn a hlna njan leik og hefur s run haldist til dagsins dag, me rykkjum . Vi vitum hvernig standi var hr landi seint 19. ld egar vesturferir slendinga stu sem hst, og flk fli harindi og ftkt sem af v leiddi. Vi hfum heyrt af frostavetrinum mikla 1918, san komu veruleg hlindi fram a strsrum, nokkur klnun fram til um 1975 er fer a hlna aftur. Auk essara breytinga eru sm sveiflur fr ri til rs, sem eru breytilegar fr einu landi til annars, eins og vi knnumst vi. Hr norurslum, ar sem mealhiti rsins er ekki nema nokkrar grur yfir frostmarki erum vi miklu nmari fyrir smvgilegum hitafarsbreytingum en sunnar lfunni ar sem rsmealhitinn er mun hrri.

Hvenr lauk Litlu sldinni? Um a m deila, sumir mia vi ei 1900 og enn arir vilja meina a frostaveturinn 1918 hafi veri dauakippir essa langa kuldaskeis.

Hlnun sastliin 150 r fr Litlu sldinni

Samkvmt mlingum er tali a hitastig jarar hafi hkka um v sem nst 0,8C san um 1850. Hvers vegna 1850? J a er vegna ess a smilega reianlegar eldri mlingar lofthita eru ekki til. var Litlu sldinni ekki loki. Verulegur hluti essa tmabils, um a bil hlf ld, tilheyrir Litlu sldinni. Skekkir a ekki aeins myndina?

Menn hafa af v miklar hyggjur a mealhiti jarar hafi hkka um v sem nst 0,8 grur 150 rum. Hver vill fullyra a um 1850, sustu ratugum Litlu saldar, hafi veurfar veri rtt og ll hkkun hita san s rng og httuleg? a merkilega er a etta er kjarninn umrunni um loftslagsmlin.

Reyndar er mjg oft tala um a essi hkkun lofthita um 0,8C s "fr upphafi inbyltingar". Inbyltingin hfst um 1750, en voru enn eftir 150 r af Litlu sldinni. Hvers vegna skpunum er veri a mia vi etta kalda tmabil egar hungur og sjkdmar fru illa me flk?

Vi sjum greinilega hitaferlinum fr Bresku Veurstofunni (mynd 4) a Litlu sldinni lkur ekki fyrr en um 1920, verur mjg hr hlnun fram a 1945, san kyrrstaa til um 1975 er hitinn fer a rsa hratt til rsins 2000, og a lokum kyrrstaa til dagsins dag.

Eftirtektarvert er a tmabilinu 1920 til 1945 er lka hr og lka mikil hkkun hitastigi og tmabilinu 1975 til 2000. Hvort tveggja 25 ra tmabil. a er umhugsunarvert a losun manna koltvsringi var tiltlulega ltil fyrr en eftir mija sustu ld er losunin fr hratt vaxandi. a flkir auvita mli dlti. Var a kannski nttran sem var a verki fyrra tmabilinu og mannflki hinu sara? Ea nttran einhvern hitabreytingunum yfir allt tmabili?

Vi tkum eftir v a mealhitinn yfir allt tmabili er nokkurn vegin s sami og mldist kyrrstunni 1945-1975. Vri ekki elilegra a mia hkkun lofthitans vi a tmabil frekar en Litlu sldina eins og gert er? vri hkkunin sem vi vrum me hyggjur af um 0,5 grur sta 0,8 gra.

hadcrut4_annual_global

Mynd 4: Myndin er fr Bresku veurstofunni Met Office. Hn snir frvik mealhita tmabilsins 1850 til 2014. essum tma hefur styrkur koltvsrings aukist fr 0,03% 0,04%.

HadCRUT3 GlobalMonthlyTempSince1850 NH-SH-NormalPeriod (1)


Mynd 4a: nnur mynd fr Bresku veurstofunni Met Office. Str hluti ferilsins tilheyrir Litlu sldinni, en nr ekki aftur til upphafs inbyltingar um 1750

Kyrrstaa hlnunar fr aldamtum

Nttran hefurveri a stra okkur fr aldamtum, v eitthva veldur v a mealhiti jarar hefur meira og minna stai sta fr aldamtum eins og sst mynd 5, rtt fyrir svaxandi losun manna koltvsringi CO2.

Hitamlingar lofthjpnum fara aalatrium fram tvennan htt: Me hefbundnum hitamlum veurstvum va um heim og fr gervihnttum. Mlingar fr gervihnttum hafa a fram yfir kvikasilfursmlana a gervihnettirnir mla yfir allan hnttinn, bygg bl, hafi, eyimerkur, fjll og firnindi. Svokllu ttblishrif trufla ekki r mlingar, en vi vitum flest hve miklu heitara er innan borgarmarkanna en utan eirra. essar mlingar fr gervihnttum n aeins aftur til rsins 1979. eim m greina hrif fr strum eldgosum og fyrirbrum Kyrrahafinu sem kllu eru El Nio og La Nia. Um essar mundir er flugt El Nio gangi sem veldur nokkurra mnaa hkkun hitastigs og veurbreytingum va um heim.

UAH_LT_1979_thru_November_2016_v6

Mynd 5: Hitamlingar fr gervihnttum sna kyrrstu hlnun fr sustu aldamtum
(Myndin uppfr desember 2016)

stur loftslagsbreytinga og hva er etta eitthva sem minnst var innganginum?

Ljst er a mislegt anna getur haft hrif loftslagsbreytingar en koltvsringur. Margir ekkja snjallar kenningar hins virta vsindamanns Pls Bergrssonar um samspil breytilegs endurskins fr hafs sem orsakavald hinnar velekktu 60 ra sveiflu hitafari. Hann hlt nlega hugavert erindi Aventuingi flags veurfringa. Sj erindihr. Margir beina sjnum a slinni, okkar eina hitagjafa. Slin mynd 6 er svokllu breytistjarna sem jrin er nbli vi. Fr henni streymir breytilegur slvindurinn sem veldur fallegum norurljsum, og gti tt verulegan tt hitasveiflum undanfarinna alda og rsunda samkvmt velekktum kenningum prfessors Henriks Svensmark.

11878975_10207837021626423_5834415388739750727_o

Mynd 6: Slin er breytileg stjarna. Virkni hennar gengur bylgjum. Sveiflurnar eru ratuga, rhundraa og rsunda langar. Jrin er nbli vi essa dagstjrnu.

mynd 7 m sj breytingar heildartgeislun slar fr rinu 1610 til 2014. Eins og sj m, er hn hstu hum sarihluta nliinnar aldar, og n er heildartgeislunin farin a dala aftur. Maunder lgmarki fr 1650-1700 leynir sr ekki.

Breytingin heildartgeislun er reyndar heldur ltil til a skra hitabreytingar undanfari annig a leita arf annarra skringa. Skringin gti legi tfjlubla tti slarljssins og beinast augu vsindamanna n a eim mguleika.

SolarIrradianceReconstructedSince1610 LeanUntil2000 From2001dataFromPMOD (1)

Mynd 7: Heildartgeislun slar hefur aukist jafnt og tt sastliin 400 r samt v sem hnattrn hlnun hefur tt sr sta. N kann virkni slar a fara minnkandi nstu rum.

Breyting heildartgeislun er aeins um 0,2% yfir allt tmabili, en breyting tfjlubla ljsinu (Extreme UltraViolet-EUV) yfir aeins eina 11 ra slsveiflu er um tfld ea 1000 %. Jafnvel tvfalt a eins og sst mynd 8 fr japnsku geimferastofnunni.

11_year_uv_cycles

Mynd 8: 20-fld (2000 %) breyting tfjlublrri tgeislun slar yfir 11 ra tmabil.

Slvirknin hefur minnka hratt sustu rum. Kyrrstaa hefur veri hitastigi undanfarinn hlfan annan ratug. Er a tilviljun a a fer saman? Kannski. Ea, er a merki ess a hmarkinu s n og hlskeii a ganga niur, eins og a geri fyrir 1000, 2000 og 3000 rum eftir nokkurra ratuga lng gri? v hafa msir vsindamenn sp, en fir hlusta. Fari svo, mun a koma ljs innan ratugar.

Samantekt

fyrirsgn var spurt: Loftslagsbreytingar af vldum manna ea nttru, ea kannski hvort tveggja?

tli svari s ekki "hvort tveggja".

urhefur s sem hr ritar gert v skna a skiptingin gti hafa veriveri milli eftirfarinna tta undanfarna ratugi:

  1. Ytri sveiflur sem vru helst breytingar slinni.

  2. Innri sveiflur svo sem breytingar hafstraumum og breytingar hafs/endurskini eins og Pll Bergrsson hefur bent .

  3. Stgandi sem stafar af sfelt meiri losun koltvsringi.

etta er semsagt flki samspil nttrulegra fyrirbra og hrifa losunar manna koltvsringi. Hve miki hver essara riggja tta vegur er mgulegt a segja. Vi getum ess vegna til einfldunar og brabirga sagt er hver ttur valdi svo sem rijungi, en auvita er a bara rkstudd giskun ar til vi vitum betur...

--- --- ---

Jkv hrif aukningar CO2

Ftt er svo me llu illt, a ekki boi nokku gott.

Koltvsringur er ekki eitraur. Hann er undirstaa alls lfs jrinni. n hans yxi ekki grnn gur og matvlaframleisla vri engin. Dralf lti sem ekkert og vst er a vi vrum ekki hr.

Me hjlp slar vinna plnturnar mjlvi og sykur r koltvsringnum og losa fr sr srefni. Lfsandi plantanna er koltvsringur, en okkar lfsandi er srefni. n grnu plantanan vri ekkert srefni og v ekkert dralf.

Aukning koltvsrings andrmsloftinu eykur verulega vaxtarhraa grurs. a hefur mjg jkv hrif matvlaframleislu heimsins. Ekki veitir af.

Hr landi hefur grri fleygt fram undanfrnum rum. Skgarmrk hafa hkka og va m sj sjlfs tr vaxa upp ar sem ur var aun. Vi getum akka a bi hkkuum lofthita og auknum styrk koltvsrings.

slenskir grurhsabndur vita a hgt er a auka framleisluna verulega me v a losa koltvsring inn grurhsin. ess vegana m iulega sj stlgeyma ea strri tanka me koltvsringi fyrir utan grurhsin eins og mynd 9sem tekin var fyrir utan grurhs uppsveitunum. Inni grurhsunum er styrkur koltvsrings tvfaldur til fjrfaldur ess sem er utan eirra.

greenhouse-2


Mynd 9: Geymir me koltvsringi fyrir utan slenskt grurhs.
(Ljsmynd hb)

WoodyFourLevelsOfCO2Enrichment

Mynd 10: Tilraunir hafa veri gerar v skyni a mla vaxtarhraa plantna vi mismunsandi styrk koltvsrings. myndinni er veri a gera tilraunir me furu. Lengst til vinstri er styrkurinn s sami og andrmsloftinu, ea 400 ppm (0,04%). nstu mynd hefur 150 ppm veri btt vi annig a styrkurinn verur 550 ppm. riju myndinni er styrkurinn orinn 700 ppm og eirri fjru 850 ppm, ea meiri en tvfaldur ess sem er andrmsloftinu utandyra. etta kunna plnturnar svo sannarlega a meta og vaxtarhrainn tvfaldast.

Aukinn styrkur koltvsrings og hrri lofthiti hafa gert a a verkum a grur jarar hefur aukist. Matvlaframleisla hungruum heimi hefur af eim skum aukist. Hn er a vera grnni samkvmt gervihnattamyndum. Um a m lesa vefsu NASA sem nefnist Global Garden Gets Greener, en ar er a finna mynd 11.

npp_change_bump_lrg

Mynd 11: Hin grnkandi jr samkvmt vefsu NASA.

Hfum a hugfast a koltvsringur, undirstaa lfs jrinni, er ekki mengun. Magn koltvsrings andrmsloftinu mlist n 0,04%. Munum einnig a vi erum nbli vi stjrnu sem vi kllum sl. Slin veitir okkur birtu og ylsem breytist me sveiflum sem n yfir ratugi, rhundru og rsund. Munum eftir sveiflum Atlantshafinu og Kyrrahafinu. Munum eftir sveiflum tbreislu hafss og breytlegu endurskini. Munum eftir

--- --- ---

Vetrarslstur eru r 22. desember. Slin verur lgst lofti og dagurinn stystur. orlksmessufer slin a hkka lofti og dagurinn a lengjast, ekki muni nema hnufeti fyrst sta. ur en vi vitum af fer vorilmur a finnast lofti, fuglar a syngja, stin blmstrar og vori er komi!

a er v tilefni a fagna. a munum vi gera hinni vagmlu ht Jlunum.

"Fyrsta slarhring fr slstum lengist slargangurinn Reykjavk um 9 sekndur. Annan daginn lengist hann um 27 sekndur og rija daginn um 44 sekndur. etta eru sem sagt "hnufetin" Reykjavk. Akureyri er fyrsta hnufeti 12 sekndur, hi nsta 37 sekndur og hi rija 62 sekndur", stendur grein eftir orstein Smundsson sem birtist Almanaki Hsklans ri 1993. Greinina m lesa hr.

solsetur_2011

Gleileg Jl


Skrr tengdar essari bloggfrslu:

"Myrkurstundum vkutma fjlgar um 131 til 190 klukkustundir ea 5 til 8 slarhringa ef klukkunni verur fltt"...

Dr. orsteinn Smundsson stjrnufringur hefur s um tgfu Almanaks Hsklans ratugi og reikna t hinar margbreytilegu tflur sem ar eru, en a er mikil nkvmnisvinna. Hann er v manna frastur um tmatal og klukkuna. orsteinn var um ratugaskei deildarstjri Hloftadeildar Raunvsindastofnunar Hskla slands.

orsteinn hefur oft fjalla um klukkuna, seinkun hennar, sumartma, vetrartma, o.fl. Mig langar til a vsa nlegan pistil hans vef Almanaksins: Um seinkun klukkunnar http://www.almanak.hi.is/seinkun2.html

a vill svo til a s sem essar lnur ritar starfai Hloftadeild Raunvsindastofnunar, ar sem orsteinn ri rkjum, sem sumarmaur rin 1968 og 1969. var einmitt kvei a hafa sumartma allt ri slandi og uru margir fegnir egar hringlinu me klukkuna var htt.

orsteinn sagi vitali vi Morgunblai 1. desember:

Stilling klukkunnar alltaf mlamilun

Ingileif Fririksdttir
if@mbl.is

Dr. orsteinn Smundsson, stjrnufringur hj Raunvsindastofnun Hskla slands.stkka

Dr. orsteinn Smundsson, stjrnufringur hj
Raunvsindastofnun Hskla slands. mbl.is/​Golli

g hef miklar efasemdir um neikv heilsufarsleg hrif af fljtri klukku. v sambandi er athyglisvert a svefnhfgi unglinga virist engu minna vandaml eim lndum ar sem klukkunni er seinka a vetri til, segirorsteinn Smundsson, stjrnufringur.

Hann segir a klukkuna fremur en dagsbirtuna sem rur v hvenr unglingar fara a sofa kvldin. Sums staar erlendis hafi a gefist vel a hefja sklahald seinna a morgni, og slkt hafi t.a.m. tkast Egilsstaaskla sustu r.

Mbl.is fjallai sustu viku um fyrirlestur Bjargar orleifsdttur, lektors vi Lknadeild Hskla slands, um klukkureytu meal slendinga. ar sagi hn a mjg brnt lheilsuml a seinka klukkunni um eina klukkustund. slendingar vru a skapa sr vanda me nverandi fyrirkomulagi sem hefur meal annars slmar afleiinfar fyrir heilsu flks.

g hef litla tr v a etta s heilsufrilegt heimsvandaml, segir orsteinn samtali vi mbl.is. Hann segist jafnframt hafa athugasemd a Bjrg, samt mrgum rum, einblni eina afleiingu ess a seinka klukkunni sta ess a skoa mli fr llum hlium.

Hverri tilhgun fylgja kostir og kostir

Stilling klukkunnar verur alltaf mlamilun v a srhverri tilhgun fylgja bi kostir og kostir, segir orsteinn, en bendir a egar ngildandi lg um tmareikning voru sett ri 1968 hafi meginstan veri ngja flks me a sem kalla var hringli me klukkuna.

pistli snum um seinkun klukkunnar segir hann markmii me lagasetningunni a r hafa fyrst og fremst veri a a koma fstum tma allt ri. Skoanaknnun leiddi ljs a mun fleiri vildu hafa fltta klukku (sumartma) en breytta (vetrartma). Var v niurstaan s a klukkur skyldu stilltar eftir mitma Greenwich.

Raddir komi fram sustu r sem kalla breytingu

Eftir breytinguna m segja a friur hafi rkt um tmareikninginn aldarfjrung. a er ekki fyrr en sustu rum a komi hafa fram raddir sem kalla breytingu n. M ar nefna ingslyktunartillgu ri 1994, frumvarp ri 1995 (endurflutt 1998 og 2000), og ingslyktunartillgur rin 2006, 2010, 2013 og n sast ri 2014.

Spyrja m hvers vegna breytinga s ska eftir svo langa stt um ngildandi fyrirkomulag. ar kemur tvennt til greina. fyrsta lagi er vaxin upp n kynsl sem man ekki a fyrirkomulag sem ur gilti og ekkir ekki af eigin raun kosti ess ea kosti. ru lagi hafa skapast n vihorf vegna breyttra astna jflaginu, nrrar tkni og nrra sjnarmia. Hvort tveggja arf a hafa huga ur en kvrun er tekin um lagasetningu sem hjkvmilega snertir hvern einasta slending a meira ea minna leyti.

Bjartari morgnar drkeyptir

bendir hann a seinkun klukkunnar hefi au hrif a bjartara yri morgnanna og a s tvmlalaust sterkasta rksemd eirra sem vilja fara essa lei.

hinn bginn eru bjartari morgnar keyptir v veri a fyrr dimmir sdegis egar umfer er meiri og brn lei r skla. Menn getur greint um a hvort eir kjsi fremur bjartari morgna ea bjartara sdegi. En umferarunginn bendir til ess a menn nti almennt sdegi fremur en morgnana til a sinna erindum snum. a virist gilda a sumri ekki sur en vetri og stjrnast v ekki af birtunni einni saman. umdeilt er, a flestir kjsa fltta klukku sumrin, v a lengri tmi gefst til tivistar.

Falsvonir um batnandi lan vi a seinka klukkunni

orsteinn bendir jafnframt a ingslyktunartillgunni s horft framhj eirri stareynd a raflsing hefur hrif lkamsklukkuna ekki sur en slarljsi og raskar v hinni nttrulegu sveiflu. jflagi ntmans rur slarljsi ekki stillingu lkamsklukkunnar nema a takmrkuu leyti. v tti ekki a vekja mnnum falsvonir um a lan eirra muni batna til muna vi a a seinka klukkunni.

segist hann hrddur um a mrgum myndi brega brn egar eir yru varir vi a a myrkri skylli klukkustund fyrr sdegis, eins og myndi gerast ef klukkunni vri seinka. Dttir mn bj Lundi Svj haust egar klukkunni var breytt ar fr sumartma yfir vetrartma. Hn orai a svo a breytingin sdegis hefi veri afar gileg. g hef heyrt svipaa sgu fr fleirum, bi austanhafs og vestanhafs, segir orsteinn.

Loks segir hann rtt a vekja athygli v a mikill fjldi flks heiminum br vi fljta klukku allt ri. etta sjist vel ef tmakort Almanaks Hsklans er skoa.

--- --- ---

Dr. Gunnlaugur Bjrnsson stjarnelisfringur, nverandi deildarstjri Hloftadeildar Raunvsindastofnunar Hskla slands, skrifai 1. desember visir.is:

Myrkur heygarshorninu

SKOUN
09:18 01. DESEMBER 2014
Gunnlaugur Bjrnsson stjarnelisfringur
Gunnlaugur Bjrnsson stjarnelisfringur
GUNNLAUGUR BJRNSSON SKRIFAR:

Enn er komin fram Alingi ingslyktunartillaga um seinkun klukkunnar og bjartari morgna. Rttilega er bent tillgunni a klukkan slandi er ekki samrmi vi gang slar. a er enda svo a tminn er kveinn hinn sami llu landinu a me rttu lagi tti klukkan Austurlandi a vera um hlftma undan klukkunni Vesturlandi.

egar tminn er festur eins og gert er slandi og raunar llum lndum, er reynt a koma v annig fyrir a gangur klukkunnar s sem flestum a skapi. a er ekki alltaf auvelt, og sumum rkjum er a reyndar alls ekki gert. egar kvei var ri 1968 a sumartmi skyldi gilda slandi ri um kring var a a sjlfsgu a vel athuguu mli og hefur ekki tt sta til a hreyfa vi v san.

linum ratug ea tveimur, hafa ru hvoru komi fram Alingi tillgur um a hverfa fr essu fyrirkomulagi. Fyrst vildu menn auka enn vi misrmi og fra hdegi lengra fram eftirmidaginn. Gfust annig lengri og bjartari kvld til tiveru, grillunar ea annarrar iju. a var ekki. N vilja sumir ingmenn taka skrefi hina ttina og hverfa fr fstum sumartma. Meginsta essara hugmynda a breyttri klukku snist vera s a me v mti fist bjartari morgnar, sem vissulega er rtt. a virist skna gegn tillgunni a etta gefi fleiri birtustundir slarhringnum en nverandi fyrirkomulag og bti ar me ge guma. a er auvita alrangt. Lega landsins og gangur jarar um sl thluta okkur kvenum fjlda birtustunda yfir daginn, vi getum einungis kvei me lgum hvernig klukkan skuli stillt. a fjlgar ekki birtustundum.

Lklega skiptir a orra manna mestu mli a birtustundir vkutma su sem flestar. a er einfalt a reikna a t a ef klukkunni yri seinka um eina klukkustund eins og ingslyktunartillagan leggur til, myndi myrkurstundum vkutma fjlga um 131 til 190 klukkustundir eftir v hvort vkutmi teldist fr 7-23 ea 8-24.

etta samsvarar fimm til tta heilum slarhringum auknu myrkri vkutma! g myndi ekki vilja skipta fyrir nokkurn mun. Ekki verur s a hugmynd flutningsmanna s lkleg til a draga r skammdegisunglyndi ea rum slarkvillum sem hugsanlega orsakast af langri dvl norurhjara.

--- --- ---

etta er skoun eirra tveggja manna sem best ekkja treikning tmatals og klukkunnar slandi.

mnum vinnusta mtir starfsflki til vinnu tmabilinu 7 til 9. eir rrisulu mta snemma og geta v einnig fari snemma heim lok vinnudags. Flestir mta um klukkan tta, en allnokkrir ekki fyrr en um nuleyti. Allir eru ngir og klukkan ekkert vandaml.

Svo m auvita minnast a ttbli utanhss er tplega hgt a tala um skammdegismyrkur, lsing er a g. Myrkri er aftur mti dreifblinu. ar er a oft kolsvart. Innanhss er auvita vel bjart hj okkur llum, kk s gri raflsingu.

Ri vi morgunsyfju er einfalt: Fara fyrr a sofa og gta ess a n 7 - 8 tma svefni. Vakna san eldhress smile.




mbl.is Svona dimmir me breyttri klukku
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Vel varveitt leyndarml Frakklandi...

picture_356.jpg

Sumir eiga sr draum sem aldrei verur neitt anna en draumur. Arir lta draum sinn rtast jafnvel a kosti bl, svita og tr. Draumar sem rtast eiga a til a vera engu lkir, enda eru draumar alltaf dlti srstakir og persnulegir.

Margrt Jnsdttir listmlari er ein eirra sem hafa lti draum sinn rtast, draum um a eiga hs sveit Frakklandi. Fyrir um ratug keypti hn vagamalt hs rlitlu orpi ekki langt fr Pars. Hn geri hsi, sem er 300 ra gamalt, upp af einstakri al og smekkvsi sem listamnnum einum er lagi, og breytti v sannkallaan unasreit.


arna dvelur listamaurinn anna slagi, en leigir hsi t ess milli eim sem vilja kynnast hinu bla Frakklandi, ea eins og Frakkar segja sjlfir: "Douce France". a kemur skemmtilega vart hve leiguveri er stillt hf.

Skammt fr hsinu eru kastalar, tal eldgamlar gnguleiir, hundgmul orp, bastrnd vi vatn, skgur, veiar, golf og hestaleiga. Allt er etta nokku sem okkur sem bum kldu landi nrri heimskautsbaug dreymir um a kynnast.

Sannarlega er a trlegt framtak a gera 300 ra gamalt hs svona vel upp eins og raun ber vitni. Ef einhvers staar er til gamalt hs me fallegri sl og gum anda er a hr.

Hsi er litlu orpi sveitarflaginu Mayenne hrainu Pays de la Loir. Nttrufegur er ar mikil.

Eiginlega er etta vel varveitt leyndarml sem fir vita um. Er sta til a ljstra upp essu fallega leyndarmli? Auvita!

Vefsa essa fallega hss sem auvita heitir Mgguhs er: margretjonsdottir.blogspot.fr

Facebook sa hssins er hr. (hugaverar upplsingar).

Fjlmargar myndir og upplsingar um leiguver eru hr


Fjlmargar myndir eru Flickr su hr, en r m skoa sem myndasningu (slideshow).

picture_137.jpg
Eldhsi
picture_345.jpg
Stofan
picture_204.jpg
Bakgarurinn
lokin_008.jpg
Hseigandinn Margrt Jnsdttir listmlari


400.000 ra saga Mayenne

Undursamleg nttrufegu

Uppgtvi Mayenne og auleg ess!

mont-saint-michel.jpg
Mont Saint Michel


Sa hssins Facebook er hugaver: MgguHs-Hs til leigu


Verkfringar vi Harvard hskla sma bflugur me gervigreind...

harvard_robobee.jpg

a er ekki anna hgt a segja en a essi tkni sem notu er til a sma essi vlrnu skordr s strmerkileg... En egar grannt er skoa hn margt sameiginlegt me barnabkum sem vi ekkjum flest, .e bkur ar sem vintri bkstaflega sprettur upp egar vi opnum bkina, en annig bk er stundum kllu sprettibk, ea pop-up book tlensku.

Lsa  UndralandiMyndin hr til hliar snir svona bk um Lsu Undarandi. Ekki er laust vi a manni li eins og Lsu egar maur skoar essa tkni. Er heimurinn a breytast raunverulegt Undraland, ea er hann egar orinn a?

essum pistli er meiningin a litast um Verkfrideild Harvard hskla, en eins og margir vita, er Harvard meal allra ekktustu hskla. Reyndar er Harvard gngufri fr hinum ekkta verkfrihskla, MIT - Massachusettes Institute of Technology.

Um er a ra rsmtt flygildi sem er nnast vlbfluga, ea RoboBee eins og fyrribri er kalla. Framleisluferli er einstaklega sniugt og verur v lst me hjlp myndanna hr fyrir nean. Kvikindi vegur aeins 0,09 grmm, ea tplega 1/10 r grammi. Smin flygildinu er aeins fyrsti fanginn, sar verur vntanlega btt vi litlum heila til a gefa flugunni sm vit, vde myndavl fyrir augu, o.s.frv. Hvar endar etta?


harvard_flugan3-600w.jpg

Hr er vl-bflugan nkomin r "ppunni" sem framleiddi hana. Hn er greinilega ekki str, eins og sst samanbori vi peninginn (1 cent).



harvard_flugan2-600w.jpg

Hr sjum vi bna sem lkja m vi ppu sem flugan skrur fullskpu r. essi 18 laga vl er me sveigjanlegum lmum sem setur saman rva afurina, sem aeins er 2,4 mm ykkt, einni svipan, svipa og sprettibk.

harvard_flugan4-600w.jpg

Litli rbotinn, hin 2,4 mm ykka vlbfluga, er settur saman me rum rbota. Kannski m segja a strri rbotinn s vlppa.


harvard_flugan5.jpg

Hr sjum vi rvia teikningu af ppunni og flugunni. Hnnuurnir segja a auvelt s a bta vi mtorum og skynjurum.

harvard_flugan6.jpg

Svona vl getur auveldlega fjldaframleitt vlbflugur. Markmii er a fjldaframleia svarm af svona vlbflugum.

harvard_flugan7-600w.jpg

Rannsknarstofan hefur unni a frumgerum vlskordra mrg r, fyrst var etta mikil handavinna, en n er framleisla nnast orin sjlfvirk.



harvard_flugan_10-600w.jpg

Nrmynd af bnainum. Hver runnur fltur er myndaur r 18 lgum.

harvard_flugan_8-600w.jpg

Efri myndin snir ltinn hluta af verkfriteikningu af "Harvard Monolithic Bee" sem samkvmt oranna hljan ir nnast "Harvard einsteinungs bflugan".

Neri myndin snir ll 18 lgin sem myndar ynnuna sem san er skorin me leysigeisla, og arnst brotin eins og pappr sprettibk.

harvar-flugan-liffraedi.jpg

Nsta kynsl Harvard flugunnar. Hr er bi a bta vi skynjurum, taugakerfi, heila og mtorum. Flugan verur fljgandi vitvl...

Tv frleg myndbnd sem sna hvernig smin fer fram:

robobees.png

Lesa meira: http://robobees.seas.harvard.edu

VF
Verkfringaflag slands er ori 100 ra Wizard
www.vfi.is
afmaelismerki_upphleypt_liggjandi_verkfraedistofa_1137821.jpg
...og verkfristofan Verks 80 ra Wizard

Ef g vri orin ltil fluga,
g inn um gluggann reytti flugi mitt,
og g ei til annars mtti duga,
g eflaust gti kitla nefi itt.

lisaundralandi-dyr-300w.jpg


Lklega hfum vi aeins fengi a ggjast rlti inn um dyrnar a Undralandi.
Handan eirra er rugglega mislegt enn furulegra en a sem vi vorum a kynnast.




Jessica Cox, stlkan sem fddist handalaus, er me einkaflugmannsprf - Vide...

jessica-cox-standing-in-plane.jpg

N egar svartsnin og rvntingin rur rkjum jflaginu er hughreystandi a lesa um Jessicu Cox sem fddist handalaus, en hefur me einstkum dugnai og bjartsni n lengra en flest okkar. Getur fleira og gerir a betur.

rtt fyrir ftlun sna er Jessica me einkaflugmannsprf, leikur pan, vlritar 25 or mntu, er meistari rttum, dansar, er gur fyrirlesari...

Eiginlega g ekki or. Hvers vegna er g a kvarta mti blsi stundum? Hvernig vri heimurinn ef allir vru eins jkvir og essi fallega stlka?

Myndirnar segja meira en mrg sund or, or sem g ekki til...


jessica1.jpg

Meira hr.


Flugvlar framtarinnar vera margar hverjar rafknnar - Myndbnd...

essi draumur er orinn a veruleika. essi fallega tveggja manna flugvl myndinni er rafknin og v nstum hljlaus. etta er alvru flugvl fullri str, en ekki leikfang. Flugvlin er knversk og kallast Yuneec e430. (Yuneec er bori fram eins og unique). Sj myndir og myndbnd hr.

ur hefur veri fjalla um rafknnar mannbrar flugvlar pistlinum: Rafknnar alvru flugvlar - Myndir og myndbnd

Sjn er sgu rkari:




essi stra B-50 sprengjuflugvl sem er eigu Tony Nijhuis er rafknin. Ekki mannbr eins og Yuneec:


Litlir vinir lkjarbakka...



essum vinum mtti g einn fagran haustdag linu ri. Sumri var teki a halla og vetur nnd. Einhver undarleg r hvldi yfir llu eftir amstur sumarsins sem hafi veri einstaklega milt og fallegt. Eiginlega kom a vart hve spakir essi fallegu stlpuu heiluungar voru rbakkanum. Engu var lkara en eir knnuust vi mig og vissu a ekkert vri a ttast, risinn g vri svo sem sundfalt yngri en eir. Vissulega voru a ekki bara tveir vinir sem arna hittust rbakkanum fallega lok sumars, heldur rr vinir sem nutu ess a vera til.

Uppfrt 31. jan og 10. feb: Sj athugaemdir. Lklega eru etta stlpair luungar en ekki aunutittlingar eins og fyrst st textanum en hefur n veri leirtt :-)


Fuglavefurinn

Myndin er tekin 4. oktber 2009 vi Almennings Blskgabygg me CANON EOS 400D / Canon 17-85 mm IS. Ramminn er gerur me Photoshop Elements 8. Myndina m stkka me v a tvsmella hana.


Skgrktarriti og vori sem er nstum nsta leiti...

Hekla 2005
>>> Hekla Dgg Haukadal <<<

slin s rtt aeins farin a hkka lofti, og daginn aeins rlti fari a lengja, finnur maur strax mun. Slin er greinilega heldur hrra himninum en vetrarslstum, og dagurinn greinilega heldur lengri. a fer ekki milli mla.

a er ekki laust vi a maur s farinn a hlakka rlti til vorsins. Kannski er a til marks um essa tilhlkkun a hinn sami maur s farinn a laumast til a kkja Skgrktarriti oftar. Sasta eintaki liggur nttborinu, en a merkilega vi Skgrktarriti er a a er hgt a lesa a aftur og aftur. Stinga hendinni blindandi inn staflann og t kemur einhver gersemi, - gamall vinur. Ftt er eins notalegt og sofna eftir a hafa glugga etta einstalega vandaa bla og svfa san inn fagurgrna draumaheima. Jafnvel um hvetur.

a sem einkennt hefur Skgrktarriti er hin mikla al sem lg er vi ger ess. ritinu koma saman frimenn og hugamenn, annig a a verur enstaklega hugavert. a er greinilegt a allir eru a skrifa um mlefni sem eim ykir vnt um. Kannski er a stan fyrir v hve etta venjulega rit er vinalegt.

Hva tli margir slendingar su skgrktarflgum? eir eru lklega i margir, v vefnum www.skog.is er listi me vefkrkjum yfir 60 skgrktarflg llum landshlutum.

... Og svo er vori einhvers staar handan horns. Innan skamms kviknar stin hjrtum litlu fuglanna og eir gleja okkur me sng snum mean eir gera sr hreiur og koma upp ungunum snum. er vori vissulega komi, en auvita er veturinn ekki binn. Milda veri undanfari platar okkur svolti og orrinn er eftir. Hann getur veri illskeyttur - En slin hkkar lofti og me hverjum deginum sem lur verur bjartara, - einnig hugum okkar...

(Myndin efst sunni er tekin Haukadalsskgi gst 2005. Myndina m auvita stkka me v a tvsmella hana. a kunna vst flestir :-)

Nokkrar vefsur skgrktarflaga.
Smelli nafn flags til a opna su:

www.skog.is
Skgrktarflag slands

Skgrktarflag Eyfiringa
Skgrktarflag Kpavogs
Skgrktarflag Mosfellsbjar
Skgrktarflag Neskaupstaar
Skgrktarflag Reykjavkur
Skgrktarflag Selfoss (Sk. rnesinga)
Skgrktarflag Stykkishlms

box-facebook


Slstur dag og dagurinn hnufeti lengri morgun - Undarleg mynd...

Vetrarslstur 2009


dag eru vetrarslstur ea vetrarslhvrf og slin lgst lofti. Nttin er lng og dagurinn er stuttur. morgun hefst ntt r. Ntt r eim skilningi a daginn fer a lengja aftur, ekki miki fyrstu, en morgun verur hann einu hnufeti lengri en dag. Fyrsta skref hnunnar er aeins 9 sekndur, san 27 sekndur, svo 44 sekndur, og sfellt vera skrefn lengri. ur en vi vitum af fer vorilmur a finnast lofti, fuglar a syngja, stin blmstrar og vori er komi!

dag kemst slin ekki hrra en 2,7 grur yfir sjndeildarhring hfuborgarsvinu. Enn lgra noran heia. Bloggarinn horfi til slar um helgina og smellti af mynd. Eitthva er hn undarleg. Gti nstum veri fr rum heimi,,,

Stkka m myndina me v a tvsmella hana.



Nsta sa

Höfundur

Ágúst H Bjarnason
Ágúst H Bjarnason

Verkfr. hjá Verkís.
agbjarn-hjá-gmail.com

Audiatur et altera pars

Aðeins málefnalegar athugasemdir, sem eiga ótvíætt við efni viðkomandi pistils, og skrifaðar án skætings og neikvæðni í garð annarra, og að jafnaði undir fullu nafni, verða birtar. 

Um bloggi

Ginnungagap

mislegt

Loftslag

Click to get your own widget

Teljari

free counters

lver

http://metalprices.com/PubCharts/PublicCharts.aspx?metal=al&type=L&weight=t&days=12&size=M&bg=&cs=1011&cid=0

Slin dag:

(Smella mynd)

.

Vinnan mn:

Oluveri dag:

Heimsknir

Flettingar

  • dag (18.11.): 0
  • Sl. slarhring: 19
  • Sl. viku: 214
  • Fr upphafi: 701743

Anna

  • Innlit dag: 0
  • Innlit sl. viku: 150
  • Gestir dag: 0
  • IP-tlur dag: 0

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Nv. 2017
S M M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30    

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband