Hjaršhugsun manna eša Groupthink...

 

group-think-hjardhugsun_600w-c.jpg

 

Hjaršhegšun ķ dżrarķkinu žekkja flestir og margir eru farnir aš greina svipaša hegšun mešal manna, en žaš žarf ekki aš koma į óvart žvķ aušvitaš tilheyra menn (konur eru lķka menn) dżrarķkinu.

Leištoginn, forystusaušurinn, leggur lķnurnar og žeir sem tilheyra hjöršinni samsinna öllu sem hann segir. Žaš er ekki endilega vķsvitandi, heldur hrķfast menn meš andrśmsloftinu kringum hann, oftar en ekki hugsunarlaust og ómešvitaš. Eitthvaš fyrirbęri ręšur rķkjum sem lķmir saman hugsanir og geršir manna.

Menn ķ hjörš eru löngu hęttir aš hugsa į gagnrżninn hįtt, og hirš leištogans gętir žess vel aš žeir sem fara śt af sporinu og spyrja spurninga séu yfirgnęfšir meš żmsum rįšum. Oft er beitt įrįsum į viškomandi persónu ķ staš žess aš ręša mįlstašinn. Argumentum ad hominem. Žetta žekkja menn vel śr stjórnmįlum og jafnvel vķsindaheiminum. Žar kallast hóphugsunin hinu fķna nafni scientific concensus. Jafnvel viršast sumar opinberar stofnanir bera merki hjaršhegšunar innanhśss, en žaš žarf ekki aš undra. Forystusaušir eru jś einnig ķ fjįrhśsum.

Sem betur fer eru til sjįlfstęšir einstaklingar sem žrķfast illa ķ hjörš. Žaš žekkjum viš śr ķslenskum stjórnmįlum og alžjóšlegum vķsindum. Einstaklingar sem lįta eigin sannfęringu rįša. Oftar en ekki verša žetta brautryšjendur į nżjum svišum framfara og hugsunar. Hjöršin situr eftir öllum gleymd.

Hjaršhugsun kallast Groupthink į ensku. Hugsanlega mętti einnig nota oršiš hóphugsun, en ritaranum žykir fyrra oršiš berta. Hugtakiš Groupthink er nįnast oršiš alžjóšlegt og hafa um žaš veriš skrifašar lęršar greinar, enda er um aš ręša stórvarsamt fyrirbęri. Žekktastar eru e.t.v. rannsóknir Irving Janis hjį Yale hįskóla.  Groupthink  er eiginlega hugarfar innan mjög samstęšs hóps žar sem mešlimir reyna eftir megni aš foršast įrekstra og komast aš samdóma įliti įn žess aš beita gagnrżnni hugsun, greiningu og skošun į hugmyndum.

 

Hér fyrir nešan eru meginatriši hjaršhugsunar sem oft veldur hjaršhegšun dregin saman.

 

 

Hjaršhugsun - Groupthink

Hjaršhugsun eša Groupthink er hugtak sem vķsar til rangrar įkvöršunartöku innan hóps. Hópar žar sem hjaršhegšun eša groupthink višgengst skošar ekki alla möguleika og meiri įhersla er lögš į samdóma įlit en gęši įkvöršunar.  Nišurstašan veršur oftar en ekki röng. Ķ sumum tilvikum geta afleišingarnar oršiš skelfilegar.

Žaš er öllum hollt aš hugsa um žessi mįl og reyna aš skilja fyrirbęriš og hvaš megi gera til aš foršast žaš. Lķta ķ kringum sig og reyna aš sjį merki hjaršhegšunar. Hvernig er įstandiš ķ žjóšfélaginu, stjórnmįlunum, fjįrmįlaheiminum, vķsindaheiminum, vinnustašnum... ?  Greina, spyrja og ręša...  Taka jafnvel dęmi śr dżrarķkinu og gleyma žvķ ekki aš viš tilheyrum žvķ.   Reyna sķšan aš lįta skynsemina verša hjaršešlinu yfirsterkari og brjótast śt śr hjöršinni. Verša sjįlfstęšur ķ hugsun og öšlast žannig viršingu, ķ staš žess aš vera ósżnilegur ķ stóši.

 

Hagstęš skilyrši til aš hjörš myndist:

  • Hętta er į hjaršhugsun žegar mešlimir hóps eru mjög samrżmdir og žeir eru undir miklu įlagi aš taka įkvöršun um mikilvęg mįl. Aš hugsa sem hjörš veršur žęgilegast fyrir alla mešlimi hjaršarinnar.

 

Neikvęš hegšun ķ hóp žar sem hjaršhugsun višgengst:

  1. Fįir möguleikar skošašir.
  2. Hugmyndir sem koma fram eru hvorki rżndar né ręddar.
  3. Ašrir kostir en varpaš hefur veriš fram eru ekki skošašir.
  4. Slegiš er į višleitni til sjįlfstęšrar hugsunar.
  5. Reynsla annarra eša sjįlfs hópsins af eldri svipušum mįlum ekki skošuš.
  6. Ekki leitaš įlits sérfręšinga.
  7. Ekki er reynt aš fį utanaškomandi įlit.
  8. Litiš er nišur til žeirra sem tilheyra ekki hópnum.
  9. Gagnaöflun hlutdręg.
  10. Ekki reiknaš meš aš žörf sé į varaįętlun.

 

Einkenni hjaršhugsunar:

  1. Trś į eigin óskeikulleika.
  2. Trś į eigin sišgęši.
  3. Rangar įkvaršanir réttlęttar.
  4. Einföldun vandamįla ręšur įkvöršun.
  5. Hręšsla viš aš vera öšru vķsi en ašrir ķ hópnum.
  6. Einstaklingsbundin įlit kvešin nišur.
  7. Talaš nišur til žeirra sem ekki tilheyra hjöršinni.
  8. Ad hominem eša persónunķši beitt žegar rök žrżtur.
  9. Hręšsla viš aš lįta raunverulegt įlit sitt ķ ljós ef žaš er į skjön viš samdóma įlit hjaršarinnar.
  10. Gefiš ķ skyn aš įlitiš sé samdóma.
  11. Hugsanagęslumenn notašir til aš verja hjöršina frį óheppilegum upplżsingum.

 

Śrbętur til aš koma ķ veg fyrir hjaršhegšun ķ hóp eru mešal annars:

  1. Fį įlit minni hópa eša nefnda sem gefur stęrri hóp įlit.
  2. Deila stórum hóp ķ smęrri hópa til aš ręša sama mįlefni.
  3. Leištogar minni og stęrri hópa verša aš vera hlutlausir og foršast aš gefa śt įlit.
  4. Nota mismunandi hópa fyrir mismunandi verkhluta.
  5. Skoša alla hugsanlega möguleika.
  6. Leita til sérfręšinga innan hóps og utan og fį žį til aš ręša mįlin į fundum.
  7. Fį einhvern ķ öllum hópum eša nefndum til aš reyna aš finna įlitinu allt til forįttu og bera fram erfišar spurningar. Devil‘s advocate ašferšin viš gagnrżni virkar vel.
  8. Muna aš žaš ber vott um skynsemi og sjįlfsstjórn aš geta skipt um skošun og gengiš į móti straumnum.
  9. Sofa vel į įlitinu įšur en žaš er gefiš śt. Halda sķšan fund til aš leyfa hugsanlega ferskum forsendum og nżrri hugsun aš koma fram. Hika žį ekki viš aš breyta um stefnu ef meš žarf.

 

 

groupthink-3.jpg

 Hjaršhegšun-hóphugsun-groupthink er stórvarasamt fyrirbęri

 

 

Hvaša dęmi žekkir žś um hjaršhegšun ķ samfélaginu, vķsindaheiminum eša annars stašar, fyrr į tķmum eša nś į dögum?

 

 

 

 

Amazon: Irving L Janis; Groupthink.

Į netinu mį finna mikiš efni um Groupthink. Smella hér

Power Point skyggnur meš mörgum dęmum.

Eyja Margrét Brynjarsdóttir heimspekingur: Hugsanir į dósum. Myndbönd. Fyrri hluti. Seinni hluti.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Gunnar Th. Gunnarsson

Dęmi um hjaršhegšun ķ vķsindaheiminum eru fjölmörg. Įstęšan fyrir slķkri hegšun geta veriš fjölmargar og ein žeirra eru "beinir hagsmunir" vķsindamannanna.

Aš kynda undir umręšur um "vį", hverskonar, er oft notuš sem "tęki" til aš afla fjįrmuna śr opinberum sjóšum. Stjórnmįlamenn lįta stjórnast af fjölmišlažrżstingi og fjölmišlar "selja" fréttir. Hvernig fréttir seljast best?

Gunnar Th. Gunnarsson, 6.2.2011 kl. 13:41

2 Smįmynd: Marta B Helgadóttir

Góšur pistill Įgśst.

 Takk fyrir mig.

Marta B Helgadóttir, 6.2.2011 kl. 14:46

3 Smįmynd: Vilhjįlmur Eyžórsson

Mjög žarfur og góšur pistill. Slķk hjaršhyggja er ekki ašeins rķkjandi mešal svonefndra „loftslagsvķsindamanna“, heldur gętir mjög hvarvetna ķ „hįskólasamfélaginu“, ekki sķst žegar minnsti efi um hina opinberu kenningu skarast į viš „pólitķska rétthugsun“. Ekki sķst gętir žessa mjög innan mannfręšinnar. Til dęmis getur hver sį mannfręšingur sem bendir į aš kynžęttir mannanna eru alveg jafn ólķkir og kynžęttir og undirtegundir ķ dżra- og jurtarķkinu įtt von į öllu illu. Samkvęmt rķkjandi rétttrśnaši eru Pólverjar og Papśar, indķįnar og Įstralķu- frumbyggjar, Danir og dverg- svertingjar nefnilega allir alveg nįkvęmlega eins. Hver sį sem efast, mį bśast viš aš verša stimplašur „rasisti“ og žar meš śtskśfašur śr „fręšasamfélaginu“.

Svipaš gildir t.d.um hvern žann sem efast um öll „vķsindin“ hvaš varšar „óbeinar reykingar“ og margt fleira sem hver étur upp eftir öšrum. Mašurinn er, svipaš og t.d. ślfar. lęmingjar eša sauškindur, hópdżr. Žaš er visst öryggi ķ hjöršinni. Gallinn er žó žessi: Forystusaušurinn ķ hjöršinni er lķka saušur. Hann er ekkert vitrari eša merkilegri en hinir sauširnir. Žaš eina sem hann hefur fram yfir žį er frekjan.

Vilhjįlmur Eyžórsson, 6.2.2011 kl. 16:37

4 Smįmynd: Halldór Sverrisson

Góšur pistill og žarft umhugsunarefni. Sem vķsindamašur žekki ég mörg žeirra einkenna sem žś lżsir. Og žaš hęttulegasta ķ žessu sambandi er aš mašur sér einkennin oft betur hjį öšrum en hjį sjįlfum sér og sķnum skošanabręšrum!

Halldór Sverrisson, 6.2.2011 kl. 22:44

5 Smįmynd: Ašalsteinn Sigurgeirsson

Meš hin 11 einkenni hjaršhugsunar til hlišsjónar, biš ég ykkur aš bera einkennin saman viš yfirlżsingar frį hjörš sem nefnir sig "Vistfręšifélag Ķslands".

http://www.visir.is/agengar-framandi-lifverur-eru-umhverfisvandamal/article/2011166359909

http://www.visir.is/var-rangt-af-mer-ad-sleppa-kaninu-i-esjuhlidum-/article/2011772098635

http://www.visir.is/af-natturuvernd--er-varud-ofgafull-/article/2011469804052

http://www.visir.is/vistfraedingar-fagna-tillogum-um-natturuverndarlog/article/2011834447538

Bendi ykkur į aš lesa ķ leišinni įlit annarra um sama mįl:

http://odg.cc/umsagnir/

Ašalsteinn Sigurgeirsson, 6.2.2011 kl. 23:36

6 Smįmynd: Ašalsteinn Sigurgeirsson

Žessi svargrein var aš birtast į Vķsi.is:

Misnotkun talna um framandi tegundir

Ašalsteinn Sigurgeirsson, 7.2.2011 kl. 11:42

7 Smįmynd: Įgśst H Bjarnason

Žetta er einstaklega góš grein ķ Vķsi og makalaust hve ranglega er hęgt aš fara meš tölur.

Ętli žaš sé vegna žess aš menn séu hugsunarlaust aš apa hver eftir öšrum, eša getur veriš aš einhver hugsun leynist bak viš svona rangfęrslur?

Žetta er eiginlega skyldulesning:

 Misnotkun talna um framandi tegundir

Įgśst H Bjarnason, 7.2.2011 kl. 11:55

8 Smįmynd: Gunnar Th. Gunnarsson

"Žótt alltaf megi finna skiptar skošanir mešal vķsindamanna, mį fullyrša aš mešal vistfręšinga hérlendis sem erlendis er žaš višhorf rķkjandi aš śtbreišsla įgengra framandi lķfvera geti haft mjög róttękar lķffręšilegar afleišingar. Žessi skilningur er alls ekki bundinn viš žröngan hóp vķsindamanna heldur er hann almennt višurkenndur ķ samskiptum rķkja į alžjóšavettvangi." (śr efsta pistlinum sem Ašalsteinn vķsar ķ. Undirstrikun mķn.)

Oft hefur mašur séš svona röksemdarfęrslur. Er žetta stašlaš form?

Gunnar Th. Gunnarsson, 8.2.2011 kl. 02:30

9 Smįmynd: Įgśst H Bjarnason

Gunnar. Žś bżrš minnir mig į Austurlandi.  Žar er mikiš af fyrirferšarmiklum framandi lķfverum sem fluttar voru til landsins į sķnum tķma.  Eru žessar framandi lķfverur ekki öllum til mikilla ama?

Žessar framandi lķfverur eru aušvitaš hreindżr.

Hvernig var žaš annars. Höfšu ekki vistfręšingar eša ašrir vķsindamenn miklar įhyggjur af įhrifum virkjunarinnar fyrir austan į žessi framandi dżr?  

 Annars er meira af įbendingum um svipaš mįlefni hér.

Įgśst H Bjarnason, 8.2.2011 kl. 07:17

10 Smįmynd: Gunnar Th. Gunnarsson

Jś, mikiš rétt Įgśst, ég bż į Reyšarfirši.

Žaš stendur ekki steinn yfir steini ķ fullyršingum žeirra sem haršast böršust gegn virkjunarframkvęmdum eystra. Hreindżrin įttu aš missa sitt helsta kjörlendi ķ lónsstęšinu viš Kįrahnjśka og ž.a.l. įtti hreindżrastofninn aš skašast stórlega. Sömuleišis įtti heišargęsastofninn, sem hefur veriš ķ sögulegu hįmarki undanfarin įr, aš skašast stórlega viš virkjunina.

Aš žessu višbęttu įttu lóu og spóastofninn aš vera ķ hęttu nišri į lįglendi, vegna žess aš "Jökla" var fęrš śr farvegi sķnum. Selastofninn ķ Hérašsflóa var sömuleišis ķ hęttu, aš ógleymdu lķfrķkinu ķ sjónum. Fuglategundirnar sem įttu aš vera ķ hęttu vegna žessa, eru kjói, skśmur og lómur.  Mįtti skilja "fręšingana" svo, aš fiskgengd og viškoma nytjafiska į austfjaršamišum vęri ķ hęttu, ef af virkjuninni yrši.

Allt var žetta žó oršaš į varfęrnislegan hįtt af fręšingunum og gjarnan sagt, svona ķ leišinni, aš nįttśran ętti aš fį aš njóta vafans.

Lķfrķkiš į įhrifasvęši virkjunarinnar hefur veriš vaktaš frį upphafi framkvęmdanna og sumt mun fyrr. Nišurstöšur žeirrar vinnu er ekki aš vęnta fyrr en (aš mig minnir) 10 įrum eftir verklok. Ég hef žó fengiš aš kķkja ašeins ķ brįšabirgšanišurstöšur og er bara nokkuš bjartsżnn fyrir hönd lķfrķkisins į svęšinu.

Gunnar Th. Gunnarsson, 8.2.2011 kl. 10:01

11 Smįmynd: Ašalsteinn Sigurgeirsson

Gunnar spyr: „Er žetta stašlaš form?“

Svariš hlżtur aš vera: , žetta er stašlaš svar žeirra sem slį sér į brjóst meš kjöroršiš „Vér einir vitum!“ aš leišarljósi.

Tvęr rökvillur felast ķ ofangreindri tilvitnun Gunnars, žar sem vistfręšingarnir 14 fullyrša aš almennt séu vistfręšingar ķ heiminum sammįla um aš mikil ógn stafi af framandi lķfverum og fyrir žvķ hljóti ógnin aš vera mikil. Žar er vķsaš til fjöldans, ž.e. ef einhver hópur manna heldur eitthvaš, žį hlżtur žaš aš vera rétt. Einnig er vķsaš til žekkingarvalds, ž.e. ef SÉRFRĘŠINGARNIR telja žaš (jafnvel žeir sem ekkert hafa hirt um aš rannsaka žaš né kanna heimildir ofan ķ kjölinn), žį hlżtur žaš aš vera rétt. Žessar rökvillur eru svo algengar og gamalkunnar frį tķmum skólaspeki mišalda aš žęr hafa fengiš nöfn į latķnu; argumentum ad populorum og argumentum ad verecundiam. Hvort tveggja eru žetta žekktar leišir til aš komast hjį žvķ aš bera fram stašreyndir eša rök mįli sķnu til stušnings.

Ķ yfirlżsingunni allri ganga sķšan tvęr ašrar rökvillur eins og raušur žrįšur ķ gegnum allan texta yfirlżsingarinnar: hringrök/hringsönnun (aš gefa sér fyrirfram ķ rökręšunni žaš sem rökręšunni er ętlaš aš leiša fram) og ógnarrök (sem er svipaš og aš „mįla skrattann į vegginn“; aš allt muni fara į versta veg, ef e-m hugkvęmist hinn minnsti fręšilegi og frįleiti möguleiki į aš e-š geti fariš į versta veg).

Stašhęfingunni um aš „įgengar framandi lķfverur [valda] grķšarlegu fjįrhagslegu tjóni um allan heim en įętlaš hefur veriš aš žaš nemi meira en 5% af vergri heimsframleišslu“ byggist į villandi framsetningu tölulegra gagna sem hefur veriš leišrétt hér. Hvort sś framsetning 14-menninganna stafi af fįkunnįttu, barnaskap eša einbeittum brotavilja skal ósagt lįtiš.

Į mešal 14-menninganna sem setja nafn sitt undir yfirlżsinguna er aš finna prófessora ķ vistfręši viš Hįskóla Ķslands og Landbśnašarhįskóla Ķslands. Sumir mešlimir žessa sjįlfskipaša žekkingarvalds hafa žegiš doktorsnafnbętur sķnar frį virtum, erlendum hįskólum, jafnvel „Ivy league“-hįskóla į austurströnd BNA. Žrįtt fyrir langa setu sumra žeirra į skólabekk sżnist mér sem žjįlfun žeirra ķ rökvķsi, gagnrżnni hugsun og góšum sišum viš vķsindalega ašferšafręši teljist ķ mörgu įbótavant; 101-kśrs ķ rökfręši eša heimspekilegum forspjallsvķsindum hefši e.t.v. bętt žar nokkuš śr.

Svo geta žeir lįtiš duga aš fletta upp ķ Vķsindavef Hįskóla Ķslands.

Žeim rökum vistfręšinganna 14, aš flestum ógnandi lķfverum verši bęgt frį Ķslands ströndum meš setningu nżrra, gerręšislegra og ķžyngjandi laga sem fela ķ sér mikla skriffinsku og kostnaš fyrir ręktendur į Ķsland („Žęr fyrirbyggjandi ašgeršir sem finna mį ķ nśverandi drögum aš frumvarpi um breytingu į lögum um nįttśruvernd munu aš įliti Vistfręšifélagsins draga verulega śr žeirri įhęttu sem fylgir innflutningi og dreifingu framandi lķfvera, ķslenskri nįttśru og skattborgurum ķ hag.“) bķša birtingar į sķšum Fréttablašsins, vonandi į allra nęstu dögum.

Ašalsteinn Sigurgeirsson, 8.2.2011 kl. 11:20

12 Smįmynd: Arnar Pįlsson

Athyglisveršur pistill um hjaršhugsun.

En hvaš hefur žś fyrir žér ķ žvķ aš žaš sé meiri hjaršhugsun hjį vistfręšingum en hjį skógręktarfólki?

Arnar Pįlsson, 8.2.2011 kl. 12:20

13 Smįmynd: Įgśst H Bjarnason

Sęll Arnar

Ég er ekki alveg viss um aš ég hafi fullyrt aš meiri hjaršhugsun sé hjį vistfręšingum en skógręktarfólki.  Sjį athugasemdir mķnar #7 og #9.

Žaš er annaš mįl aš hjaršhugsun er til vķša og ekki bundin viš neina eina vķsindagrein eša stofnun.   Eša eins og Halldór bendir į hér aš ofan ķ #4 "Og žaš hęttulegasta ķ žessu sambandi er aš mašur sér einkennin oft betur hjį öšrum en hjį sjįlfum sér og sķnum skošanabręšrum!"

Svona hjaršhugsun er nokkuš sem allir geta falliš ķ, -og gera sjįlfsagt stundum. Žess vegna er gott aš hugleiša einkennin og reyna aš sjį merki um slķkt ķ umhverfinu til aš lęra af. Skógręktarmenn (eins og ég er smįvegis) eru aušvitaš ekki undanskildir.   Öll erum viš mannleg žó svo viš tilheyrum dżrarķkinu og lķšur stundum best ķ hjörš.

Įgśst H Bjarnason, 8.2.2011 kl. 12:46

14 Smįmynd: Ašalsteinn Sigurgeirsson

Arnar Pįlsson:

Įgśst minntist ekki einu orši į vistfręšinga né skógręktarfólk ķ pistli sķnum um hjaršhugsun. Žašan af sķšur reyndi hann aš gera samanburšarmat į alvarleika hjaršhugsunar hjį žessum tveimur hópum (sem vel aš merkja er aš hluta snišmengi). Hér ert žś aš gera tilraun til aš slį ĮHB af laginu og drepa mįlefninu į dreif meš śtśrsnśningi og smjörklķpum (lat. Ignoratio Elenchi). Einnig ert žś meš vķsun til hręsni (et tu quoqe) aš reyna aš bęta böl og berja ķ bresti vistfręšinganna meš žvķ aš benda į eitthvaš annaš.

Mér finnst žetta einkar leitt ķ ljósi žess aš mér hefur til žessa žótt žś mešal hinna mįlefnalegustu og greindustu allra ķslenskra bloggara.

Ašalsteinn Sigurgeirsson, 8.2.2011 kl. 13:31

15 Smįmynd: Arnar Pįlsson

Sęll Įgśst

Žaš sló ašeins saman hjį mér, ég ruglaši saman žér og Ašalsteini (hvernig sem žaš nś er hęgt). Spurningu minni er žį beint til Ašalsteins en ekki žķn.

Mér finnst pistillinn góšur og margar athugasemdirnar einnig. Gallinn er bara sį aš viš höfum tilhneygingu (eins og žś įréttar svo vel), aš sjį frekar einkennin hjį öšrum en okkur sjįlfum, og žvķ skorta gagnrżni į okkar eigin röksemdir og žankagang. Ašalsteinn sér bara hjaršhugsun hjį vistfręšingunum en enga hjį skógręktarfólkinu sķnu.

Ašalsteinn.

Vonandi sérš žś žér fęrt aš draga stóryršin ķ land, žvķ žessari spurningu var einfaldlega beint ķ ranga įtt. Žś gętir lķka svaraš spurningunni, sem vęri fķnt skref ķ įtt aš uppbyggilegri umręšu.

Arnar Pįlsson, 8.2.2011 kl. 17:10

16 Smįmynd: Ašalsteinn Sigurgeirsson

Arnar:

Žvķ hefur aldrei veriš haldiš fram af minni hįlfu aš hjaršhugsun sé bundin viš vistfręšasamfélagiš né hefi ég nokkru sinni haldiš žvķ fram aš skógręktarfólk sé laust viš žann sam-mannlega eiginleika, fremur en annaš fólk. Ég myndi heldur ekki vilja śtiloka (og geri raunar fastlega rįš fyrir) aš ķ flokki vistfręšinga sé aš finna einsama varga (e. lone wolf) lķkt og ķ flokki skógręktarfólks sé aš finna villurįfandi sauši sem fylgja straumnum ķ hjöršinni. Alhęfingar eiga sjaldnast viš, žvķ veröldin er ekki svart-hvķt.

Ég vil žvert į móti taka undir meš Įgśsti H. Bjarnason og Halldóri Sverrissyni, aš  "mašur sér einkennin oft betur hjį öšrum en hjį sjįlfum sér og sķnum skošanabręšrum". 

Ég mun ekki draga nein "stóryrši" ķ land, enda var ég aš fjalla um og greina rök og skošanir žröngs hóps vistfręšinga (14 talsins) sem fram kom ķ ritušu įliti žeirra ķ vķšlesnasta dagblaši landsmanna, žar sem žessi hópur žóttist tala ķ nafni gjörvalls fręšasamfélagsins. Ég var ekki aš fjalla um né nķšast į persónum žessara 14-menninga. Hefši žessi hópur viljaš foršast aš skošanir og rök žeirra vęru gagnrżnd og fengi hugsanlega neikvęšar vištökur hjį e-m, hefši žeim veriš hollast aš geyma įlitiš į staš žar sem žaš kęmi ekki fyrir almenningssjónir.

Svo aš lokum, Arnar: Ég get ekki svaraš spurningu žinni, žvķ hśn er mér óskiljanleg.

Ašalsteinn Sigurgeirsson, 8.2.2011 kl. 17:34

17 Smįmynd: Įgśst H Bjarnason

Höskuldur Bśi Jónsson:

Žś veršur aš fyrirgefa. Žessi pistill fjallar ekki um loftslagsmįl. Hin langa ritgerš žķn um žau mįl veršur žvķ ekki birt.

Meš kvešju.

Įgśst H Bjarnason, 8.2.2011 kl. 21:52

18 Smįmynd: Sveinn Atli Gunnarsson

Įgśst, žś hefur nś žegar gefiš skotleyfi į loftslagsvķsindin ķ athugasemd Vilhjįlms hér aš ofan - įn frekari athugasemda aš žinni hįlfu. Hitt er svo annaš mįl aš ég sé ekki beina tengingu pistilsins viš vistfręši eša skógfręši, en žó hefur žś ekki gert neinar athugasemdir viš langar og jafnframt fróšlegar umręšur um žau mįl. Er žetta ekki einhver tvķskinnungur hjį žér Įgśst? - Svar Höskuldar mį sjį, Svar: Hjaršhugsun Įgśstar

Sveinn Atli Gunnarsson, 8.2.2011 kl. 22:25

19 Smįmynd: Höskuldur Bśi Jónsson

Fyndiš aš žś skulir ritskoša athugasemdina, svona mišaš viš aš fęrslan fjallar um hjaršhugsun - talandi um aš gefa mönnum ekki fęri į aš hugsa öšruvķsi en žś og hafa ašra skošun en žś.

Höskuldur Bśi Jónsson, 8.2.2011 kl. 22:32

20 identicon

Athyglisverš grein um hjaršhegšun, og veršugt umhugsunarefni. Žaš er žó skrżtiš aš sjį hvernig hśn veršur Ašalsteini Sigurgeirssyni tilefni til heiftarlegrar įrįsar į Vistfręšifélagiš og talsmenn žess. Hann gerir lķtiš śr žeim meš žvķ aš kalla žį "hjörš sem nefnir sig Vistfręšifélagiš", auk žess sem hann vegur aš žeim einstaklingum sem eru talsmenn félagsins, įsakar žį um aš vera "sjįlfskipašir sérfręšingar", og stašhęfir aš žį skorti žjįlfun ķ rökvķsi, gagnrżnni hugsun og vķsindalegri ašferšafręši. Hann vegur sérstaklega aš starfsheišri žeirra prófessora viš Hįskóla Ķslands og Landbśnašarhįskóla Ķslands eru mešal talsmanna Vistfręšifélagsins. Žetta eru alvarlegar įsakanir, og umhugsunarvert aš žęr komi frį manni sem veitir rķkisstofnun forstöšu (Rannsóknarstöš Skógręktar Rķkisins).   

Hver er žį glępur 14-menninganna sem Ašalsteinn Sigurgeirsson kennir viš "Vistfręšifélagshjöršina"? Jś, žeir hafa ķ fjölmišlum lżst skošunum sķnum į drögum til endurskošunar nįttśruverndarlaga. Slķkt hafa fjölmargir ašilar gert, žar į mešal skógręktarfélög um land allt. Žaš hefur vart fariš framhjį neinum sem fylgist meš žessari umręšu aš talsmenn skógręktarfélaga hafa ķ fjölmišlum lżst drögunum til endurskošunar laga um nįttśruvernd sem gerręšislegum og ómögulegum ķ alla staši.  Allt er žetta hluti af lżšręšislegri umręšu og skošanaskiptum, og skógręktarfélög hafa fullan rétt į žvķ aš vera žessarar skošunnar.  Vistfręšifélagiš hefur ašrar skošanir į innihaldi draganna til nżrra nįttśruverndarlaga en Ašalsteinn Sigurgeirsson og félagar hans ķ skógrękt hafa. Slķkt er ešlilegt ķ lżšręšissamfélagi og ętti ekki aš vera tilefni til gķfuryrša eša persónulegra ašdróttanna. Einstaklingar og félagasamtök eiga rétt į žvķ aš fį aš leggja sitt til mįlanna, įn žess aš žeim sé sendur tónninn eša aš žeim vegiš og reynt aš eyšileggja trśveršuleika žeirra. Er einhver leiš betri en aš treysta hinu lżšręšislega ferli til aš leiša til endurskošunar į nįttśruverndarlögum sem sįtt geti nįšst um ķ samfélaginu?

Ólafur Ingólfsson (IP-tala skrįš) 8.2.2011 kl. 23:06

21 Smįmynd: Įgśst H Bjarnason

Ķ pistlinum hér aš ofan er fjallaš um fyrirbęri sem kallaš hefur veriš hjaršhugsun į ķslensku, sem er žżšing į oršinu groupthinkĶ pistlinum er lķst einkennum hjaršhegšunar og śrbótum, en žar er stušst viš hina žekktu umfjöllun Irving Janis hjį Yale hįskóla. Spurt er "Hvernig er įstandiš ķ žjóšfélaginu, stjórnmįlunum, fjįrmįlaheiminum, vķsindaheiminum, vinnustašnum... ?".  Ekki eru tekin nein įkvešin dęmi.  Ķ mķnum huga er alvarlegasta dęmiš um hóphugsun ašdragandi fjįrmįlahrunsins, og žį ekki sķst hér į landi. Žaš dęmi žekkja allir og er óžarfi aš śtskżra žaš nįnar. Flestir kannast vęntanlega viš fjölmörg önnur dęmi śr stjórnmįlum og vķsindum, bęši fyrr og tķmum og undanfariš.

Af einhverjum įstęšum leišast umręšur į žessu bloggsvęši oft śt ķ loftslagsmįl, jafnvel žó svo aš hvergi sé minnst į žau. Vissulega hefur oft veriš fjallaš um žau mįl į gagnrżninn hįtt ķ pistlum hér og reynt aš taka stöšu advocatus diaboli eša devil's advocate ķ rökręšum. Žaš er ekki į skjön viš žaš  sem tališ er aš minnkaš geti lķkur į aš hjaršhugsun blómgist, og er ašferš sem beitt hefur veriš ķ įrhundruš.

Ķ aprķl ķ fyrra birti ég pistil žar sem ég lagši lķnurnar um žį ritstjórnarstefnu sem gildir į žessu bloggsvęši sem ég er įbyrgur fyrir. Sjį hér. Žar stendur mešal annars eftirfarandi:

"Ritstjórnarstefna žessa bloggsvęšis hefur veriš mjög einföld og frjįlsleg hingaš til, enda yfirleitt ekki fjallaš um mjög eldfim mįlefni. Žaš hefur gengiš vel og veriš įn meirihįttar vandręša.

Stundum hefur žó veriš fjallaš um mįlefni eru af einhverjum įstęšum hitamįl. Žį kemur fyrir aš athugasemdir jašri viš aš fara śr böndum og endi śt um vķšan völl. Komiš hefur fyrir aš athugasemdir vegna eins pistils hafi  skipt tugum og jafnvel fariš yfir hundraš. Bloggarinn hefur ekki tķma til aš sinna slķku og žykir stundum nóg um. Stöku sinnum er jafnvel um aš ręša innbyršis deilur milli žeirra sem heimsękja bloggsvęšiš. Bloggarinn hefur žvķ įkvešiš eftirfarandi sem tekur žegar gildi:

Athugasemdakerfiš veršur stillt žannig aš umsjónamašur bloggsins mun žurfa aš samžykkja athugasemdir įšur en žęr birtast. Žess vegna mį žvķ mišur bśast viš allnokkrum töfum.  Munu žį gilda hlišstęšar reglur og hjį ritstjórn blaša; ašeins athugasemdir sem sį sem er įbyrgur fyrir žessu bloggsvęši telur mįlefnalegar og eiga erindi verša birtar. 

Įlit žeirra sem skrifa undir fullu nafni veršur metiš įhugaveršara en žeirra sem skrifa undir dulnefni eša eingöngu fornafni, og athugasemdir nafnleysingja aš jafnaši ekki birtar.

Persónunķš (Ad hominem) eša illt umtal veršur ekki undir nokkrum kringumstęšum lišiš.

Aš jafnaši verša ašeins athugasemdir sem eiga viš efni viškomandi pistils birtar". 

 

Žaš er ekkert undarlegt  viš žaš aš mörgum mislķkar slķkt, og ekkert viš žvķ aš gera. Žaš er mķn įkvöršun aš hafa žessar reglur. Reglur sem eru ķ samręmi viš žaš sem tķškast hjį fjölmišlum.

-

Ķ fręšunum um groupthink er fjallaš um hugsanagęslumenn (mind guards) sem gęta žess aš hjöršinni berist ekki óheppilegar upplżsingar, persónuįrįsir (ad hominem) sem notaš er žegar rök žrżtur, og sitthvaš fleira sem einkenni hóphugsunar eša groupthink. 

Nś hefur mér öšlast sį mikli heišur aš į Sveinn Atli Gunnarsson (Svatli) og Höskuldur Bśi Jónsson (Höski Bśi)  hafa skrifaš heilan pistil um mig į velžekktu bloggsvęši sķnu loftslag.blog.is. Pistillinn nefnist hvorki meira né minna en Hjaršhugsun Įgśstar. 

Vil ég nś eindregiš hvetja alla lesendur žessa pistils aš fara į  loftslag.blog.is og lesa nżjasta pistilinn. Gjarnan skrifa komment žar ef menn telja įstęšu til og vķsa til žessarar athugasemdar, en žaš mun ég ekki gera sjįlfur.

Sjįlfur vil ég gjarnan mega žakka félögunum Svatla og Höska fyrir aš koma meš dęmi sem passar einstaklega vel viš umręšuefni žessa pistils sem er "Hjaršhugsun manna eša Groupthink" eins og fyrirsögnin bendir til. Žaš er ekki į hverjum degi sem svonalagaš smellpassar viš umręšuefniš.

Takk enn og aftur fyrir ašstošina Höski Bśi og Svatli .   Ég mun ekki eiga viš ykkur oršastaš um žessi mįl eša loftslagsmįl ķ framtķšinni...  Žeim kafla er lokiš.

---

Ég vil ķtreka aš reglum žessa bloggsvęšis, sem birtust ķ pistlinum Ritstjórnarstefna bloggsins  frį 4. aprķl 2010 og eru enn ķ fullu gildi, veršur framvegis sem hingaš til beitt ef sį sem ber įbyrgš į žessu bloggsvęši telur įstęšu til, hvort sem mönnum lķkar betur eša verr. Ašeins mįlefnalegar athugasemdir sem skrifašar eru įn skętings og įn neikvęšni ķ garš annarra, svo og undir fullu nafni verša birtar.

Hvers vegna eru svona margir saušir ķ hjöršinni?

 

Įgśst H Bjarnason, 9.2.2011 kl. 06:55

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Höfundur

Ágúst H Bjarnason
Ágúst H Bjarnason

Verkfr. hjá Verkís.
agbjarn-hjá-gmail.com

Audiatur et altera pars

Aðeins málefnalegar athugasemdir, sem eiga ótvíætt við efni viðkomandi pistils, og skrifaðar án skætings og neikvæðni í garð annarra, og að jafnaði undir fullu nafni, verða birtar. 

Um bloggiš

Ginnungagap

Żmislegt

Loftslag

Click to get your own widget

Teljari

free counters

Įlverš

http://metalprices.com/PubCharts/PublicCharts.aspx?metal=al&type=L&weight=t&days=12&size=M&bg=&cs=1011&cid=0

Sólin ķ dag:

(Smella į mynd)

.

Vinnan mķn:

Olķuveršiš ķ dag:

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (17.6.): 16
  • Sl. sólarhring: 46
  • Sl. viku: 179
  • Frį upphafi: 722981

Annaš

  • Innlit ķ dag: 7
  • Innlit sl. viku: 149
  • Gestir ķ dag: 7
  • IP-tölur ķ dag: 7

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Eldri fęrslur

Jśnķ 2019
S M Ž M F F L
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30            

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband