Hlindin miklu fyrir 1000 rum ...

070302_viking_ship_02.jpg

Flestir vita hve tarfar var hagsttt egar norrnir menn tku sr blfestu slandi og Grnlandi. Vi getum jafnvel akka a essum hlindum a landi var numi af forferum okkar. a hltur v a vera hugavert fyrir okkur slendinga a vita nnar um hvernig standi var hr landi, og einnig annars staar essum tma. Undanfarna ratugi hfum vi einnig noti mildrar verttu og getum v nokku mynda okkur standi fyrr tmum.

a gti veri frlegt a frast aeins um hnatthlnunina fyrir rsundi. Vrpum fram nokkrum spurningum og leitum svara:

- Var hlrra ea kaldara mildum fyrir um 1000 rum en dag?

- Hve miki hlrra ea kaldara var en dag?

- Voru essi hlindi hnattrn ea bara bundin vi norurslir?

Hvernig er hgt a f svar vi essum spurningum?

vef CO2 Science hefur um alllanga hr veri kynning verkefni sem kallast Medieval Warm Period Project. Verkefni fer annig fram a skoaar eru fjlmargar vsindagreinar ar sem rannsknir gefa hugmynd um hitafari essu tma og niurstur metnar m.a. me tilliti til ofangreindra spurninga. Niurstur eru skrar gagnagrunn sem agengilegur er netinu.

etta er grarlega miki verkefni. dag eru gagnagrunninum ggn fr 716 vsindamnnum hj 417 rannsknarstofnunum 41 landi, en ar meal eru slenskir vsindamenn hj slenskum stofnunum. Reglulega btast njar greinar safni.

Auvita er ekki hgt a meta hitastigi beint, en me v a meta vaxtarhraa trja t fr rhringjum, vaxtarhraa lfvera vtnum og sj skv. setlgum, mla hlutfall samsta borkjrnum, osfrv. er hgt a fara nrri um hvernig hitafari vikomandi sta var. etta eru v beinar hitamlingar, ea a sem kallast proxy.

Vandamli er meal annars a til er aragri rannsknaskrslna og greina eftir fjlda vsindamanna sem lklega enginn hefur haft yfirsn yfir fyrr en Dr. Craig Idso, Dr.Sherwood Idso og Dr. Keith Idso rust a verkefni a rna ennan fjlda vsindagreina og flokka niurstur.

Kosturinn vi essa aferafri er auvita a hr er fyrst og fremst um a ra niurstu vikomandi vsindamanna sem framkvmdu rannsknirnar, en lit eirra sem rna vsindagreinarnar skipta minna mli. Komi upp vafaml varandi mat eirra er alltaf hgt a fara frumheimildir sem geti er um.

Verkefninu er ekki loki, en hver er staan dag?

--- --- ---

mwpqualitative.gif
Figure Description: The distribution of Level 2 Studies that allow one to determine whether peak Medieval Warm Period temperatures were warmer than (red), equivalent to (green), or cooler than (blue), peak Current Warm Period temperatures.
Sj hr.
Var hlrra ea kaldara mildum fyrir um 1000 rum en dag?
Hr tknar MWP Medieval Warm Period, .e. hlindin fyrir um rsundi, og CWP Current Warm Period, .e. hlindin undanfarna ratugi.
lrtta snum er fjldi einstakra rannskna.

MWP<CWP: Niurstur rannskna sem gefa til kynna kaldara hafi veri fyrir rsudi en dag.
MWP=CWP: Niurstur sem gefa til kynna a lka hltt hafi veri essum tveim tmaskeium.
MWP>CWP: Niurstur rannskna sem gefa til kynna a hlrra hafi veri mildum en undanfari.

Yfirgnfandi meirihluti rannskna gefur til kynna a hlrra hafi veri mildum en dag.

--- --- ---
mwpquantitative.gif

Figure Description: The distribution, in 0.5C increments, of Level 1 Studies that allow one to identify the degree by which peak Medieval Warm Period temperatures either exceeded (positive values, red) or fell short of (negative values, blue) peak Current Warm Period temperatures.

Sj hr

Hve miki hlrra ea kaldara var en dag?

Hr er eins og fyrri myndiniin fjldi rannskna sem gefa kvena niurstu lrtta snum. Flestar rannsknir gefa til kynna a tmabilinu hafi veri um 0,5 grum hlrra en undanfari, en dreifingin er allnokkur.

a virist hafa veri heldur hlrra mildum en undanfari, ea sem nemur rmlega hlfri gru Celcius.

--- --- ---


This is the main TimeMap window. Use the zoom or pan tools from the toolbar above it to focus on different parts of the world where MWP studies have been conducted. Call up information pertaining to a single study by clicking the pointer on the symbol representing it. Drag a box around multiple symbols and a new attribute window will open that contains information about the MWP at each of the enclosed locations.

Voru essi hlindi hnattrn ea bara bundin vi norurslir?

Sj hr.

vef CO2Science er mjg hugavert gagnvirkt kort eins og myndin snir.
Korti er beintengt strum gagnagrunni.
Einn punktur er fyrir hverja rannskn sem hefur veri rnd og flokku (7 punktar vi sland). Me v a smella vikomandi punkt er hgt a sj msar upplsingar.


Korti samt tarlegum tskringum er hr.

Miklar upplsingar eru tengdar essu gagnvirka korti, miklu meiri en svari vi eirri einfldu spurningu sem bloggarinn varpai fram, .e. hvort um hnattrnt fyrirbri hafi veri a ra.

egar etta kort er skoa vel og hva liggur ar a baki virist einhltt a um hnattrn hlindi hafi veri a ra.

Hva er fjalla um rannsknir sem tengjast slandi vefnum CO2 Science?

kortinu eru sj punktar vi sland. v er forvitnilegt a kanna hva ar er bakvi. Hr eru fjgur snishorn.

Smelli krkjurnar fyrir nean myndirnar til a lesa nnar um vikomandi rannskn.

l2_haukadalsvatn2_876923.gif
ll greinin um Haukadalsvatn sem vsa er til vef CO2 Science er hr.
---
l1_lakestora2_877286.gif
---
l1_northiceland2.gif

---
l1_icelandicnshelf2.gif

Northern Icelandic Shelf, North Atlantic Ocean

--- --- ---

A lokum: tli essi mynd sem ttir a rekja til Dr. Craig Lohle s nokku rtt? (grein hr).

Ferillinn myndinni snir hitafar jarar sastliin 2000 r ea fr Kristsburi til rsins 1995. etta er mealtal 18 rannskna hitafari jarar sem Dr. Craig Loehle hefur teki saman og birti ritinu Energy & Environment nvember ri 2007. Engin essara 18 rannskna byggir rhringjum trja enda telur Loehle rhingi vera nkvman mlikvara ar sem margt anna en hitastig hefur hrif trjvxtinn. Lengst til hgri ferlinum hefur Dr. Roy W. Spencer, sem sr um rvinnslu mligagna um hitafar jarar fr gervihnttum, teikna inn hitaferil fr Bresku veurstofunni sem snir mealhita jarar fr rinu 1850 til rsins 2007. Hfundur pistilsins slenskai skringar lnuritinu sem Dr. Spencer birtir vefsu sinni. Samanlagt sna v ferlarnir hitafar jarar fr rinu 1 til rsins 2007. Hlindin mildum eru greinileg, kemur litla sldin og svo aftur hlindin sustu ratugina.

Hinga til hafa menn aeins geta vitna stku rannsknir, en hr er bi a safna saman og flokka niurstur 716 vsindamanna hj 417 rannsknarstofnunum 41 landi. Hr eru allar tilvsanir fyrir hendi svo auvelt er a sannreyna allt.


Megin niurstaan virist vera a hlindin hafi veri hnattrn, og a a hafi veri um hlfri gru hlrra en undanfari, en hlindin n eru um 0,7C meiri en fyrir ld.

a er v vonandi htt a lykta sem svo, a komi ekki fram beint niurstum Medieval Warm Period Project, a fyrir rsundi hafi veri um 1,2C hlrra en fyrir rhundrai, a sjlfsgu me fyrirvrum um mikla vissu vegna eli mlsins.

Vi vitum a menning blmstrai um etta leyti mildum. Evrpa var rk vegna rkulegrar uppskeru, og flk hafi meiri tma til a sinna hugarefnum snum. Mikil run var vsindum, listum og bkmenntum. Margar dmkirkjur og fagrar byggingar voru reistar Evrpu. Norrnir menn sigldu um heimshfin... San klnai verulega egar Litla sldin svokallaa brast , ftkt, hungur, galdraofsknir, sjkdmar tku vi, en aftur tk a hlna sustu ld...

UPPFRT 2014:

Listinn CO2 Science yfir rannsknir sem tengjast slandi hefur lengst san pistillinn var skrifaur ri 2009:

Lake Stora Viarvatn, Northeast Iceland

North Icelandic Shelf

Northern Icelandic Coast

Northern Icelandic Shelf, North Atlantic Ocean

Northern Icelandic Shelf, North Atlantic Ocean

Lake Haukadalsvatn, West Iceland

Lake Hvtrvatn, Central Iceland

Northern Icelandic Shelf, North Atlantic Ocean

TAREFNI:


slaug Geirsdttir o.fl.: Loftslagsbreytingar fort og framt: saga loftslags rakin seti slenskra stuvatna

slaug Geirsdttir o.fl: A 2000 year record of climate variations reconstructed from Haukadalsvatn, West Iceland. Grein Journal of Paleolimnol

hugaver ritger eftir Karl Jhann Gunason.
Tengsl htastigs slandi runum 1961-2009 vi hnattrnar hitastigsbreytingar og NAO (Norur-Atlantshafssveifluna).
Mjg frleg og hugaver prfritger fr Hskla slands, Lf og umhverfisvsindadeild.

Sennileg str jkla vi landnm:

Glaciers in Iceland 1000 years ago
Sj rbk Landgrslu rkisins 1995-1997


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Loftslag.is

Lang viamesta rannsknin essum proxum og samantekt m finna hj Mann og fleirum, en hann notar msar proxrannsknir eins og minnist hr a ofan.

Niurstaa hans er s a n s tluvert hlrra en mildum norurhveli jarar. Sj Hr

Ef hefur eitthva t hokkstafinn a athuga, hef g skrifa um hann Hr.

Myndin af jklunum er ein af essum klasssku rkum sem efasemdamenn nota hr vi land. Ekki kemur fram hvaa ggn eru bakvi essa mynd (sgusagnir og proxhitastig?)og ekki teki tillit til ess a vi nverandi hita eru jklar a missa massa sinn grarlega hratt og v spurning hvernig jafnvgisstand eirra vri ef nverandi hiti hldist einhvern tma - Ergo: ekki hgt a nota essa mynd til samanburar vi hitastig dagsins dag.

Loftslag.is, 27.7.2009 kl. 10:29

2 Smmynd: Jhann Elasson

etta er einhver merkilegasta og besta grein sem g hef lesi um etta mlefni og s best rkstudda. Takk fyrir.

Jhann Elasson, 27.7.2009 kl. 10:39

3 Smmynd: Sveinn Atli Gunnarsson

etta efni er gtlega rannsaka af hinum msu rannsknarailum og vsindamnnum sem rannsaka loftslagsbreytingar. a eru fstir sem hafa komist a svona afgerandi niurstu varandi hitastigi MWP. Hr eru t.d. nokkrir tenglar sur me upplsingum um etta efni, m.a. NOAA:

http://www.ncdc.noaa.gov/paleo/pubs/ipcc2007/ipcc2007.html
http://www.ncdc.noaa.gov/paleo/pubs/ipcc2007/box64.html
http://www.ncdc.noaa.gov/paleo/globalwarming/medieval.html
http://climateprogress.org/2008/09/03/sorry-deniers-hockey-stick-gets-longer-stronger-earth-hotter-now-than-in-past-2000-years/
http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-chapter6.pdf (t.d. bls. 449 og 465 sem eru spurningar og svr varandi etta efni)

Mbk.

Sveinn Atli Gunnarsson, 27.7.2009 kl. 11:01

4 Smmynd: Gunnar Th. Gunnarsson

g vona bara a fir ekki svviringar yfir ig eins og stundum ur,fyrir a birta svona upplsingar hr. Fr mr fru akkir fyrir frleikinn.

Gunnar Th. Gunnarsson, 27.7.2009 kl. 14:00

5 Smmynd: gst H Bjarnason

321

gst H Bjarnason, 28.7.2009 kl. 08:54

6 Smmynd: gst H Bjarnason

Takk fyrir athugasemdirnar.

g vil bara minna a pistillinn fjallar um hlindin fyrir um 1000 rum, en ekki hlindin dag, og sst af llu um hlindi af mannavldum.

gst H Bjarnason, 28.7.2009 kl. 09:00

7 Smmynd: gst H Bjarnason

Hr er mjg skemmtileg samantekt hrifum loftslagsbreytinga undanfarnar aldir. Vkingar og jklar slandi koma ar tluvert vi sgu:

Detailed Chronology of Late Holocene Climatic Change


James S. Aber.


http://academic.emporia.edu/aberjame/ice/lec19/holocene.htm

gst H Bjarnason, 28.7.2009 kl. 09:22

9 Smmynd: Sveinn Atli Gunnarsson

Sll gst;

Ef ert a varpa eftirfarandi spurningum fram (teki r frslunni), er frslan a einhverju leiti um hlindin dag, a minnsta samanburur. g get ekki betur s.

- Var hlrra ea kaldara mildum fyrir um 1000 rum en dag?

- Hve miki hlrra ea kaldara var en dag?

- Voru essi hlindi hnattrn ea bara bundin vi norurslir?

Sveinn Atli Gunnarsson, 28.7.2009 kl. 10:15

10 Smmynd: gst H Bjarnason

Svatli. Vi sem erum uppi nna hljtum a bera standi saman vi a sem vi ekkjum og erum a upplifa. Einhvern samanbur verum vi a hafa.

Ekki vera a hrtoga .

gst H Bjarnason, 28.7.2009 kl. 10:29

11 Smmynd: Loftslag.is

gst 10: Besti samanbururinn er a sjlfsgu hokkstafurinn og a hafi veri okkalega hltt mildum stenst a ekki samanbur vi ann grarlega hita sem er nna og er vndum nstu rin og ratugi.

--

En maur orir varla a kommenta hrna lengur, fyrst athugasemdir mnar vi sustu frslu fru svona illa ig a lokair athugasemdir ar og hefur n sett upp athugasemdakerfi annig a a urfi samykki itt til a a birtist hrna (kannski er g a misskilja, etta gti veri t af einhverju ru).

En hva um a, a setja athugasemdakerfi svona upp er eingngu vsun a a elileg umra getur ekki fari fram. T.d. sr maur ekki hva arir hafa sagt fyrr en samykkir a. Segjum a einhver s binn a setja nna inn svar vi v sem g sagi - hefur ekki tma til a samykkja a fyrr en morgun og s g a fyrst. g sendi inn svar vi v og hefur ekki tma til a samykkja a fyrr en slarhring sar. Sru ekki hva umrur nu bloggi vera stirar - fyrir utan vissuna um a svari sem maur sendir veri samykkt.

Loftslag.is, 28.7.2009 kl. 13:56

12 Smmynd: Loftslag.is

... og n er seinni hluti athugasemdar minnar arft lengur, ar sem gst er binn a breyta athugasemdakerfinu - ngur me a.

Loftslag.is, 28.7.2009 kl. 13:57

13 Smmynd: gst H Bjarnason

Hskuldur

g var farinn a undarast a engar athugasemdir voru komnar morgun. Sendi sjlfum mr prufuathugasemd me textanum 123 sem ekki bistist. Fann einhverjar stillingar stjrnborinu sem g breytti og san urfti g a opna fyrir hverja og eina athugasemd sem biu. a meal var prufuaugasendingin mn, sem g san eyddi.

Enn er eitthva a annig a g f ekki tlvupst um a athugasemd hafi borist, svo a stillingar gefi til kynna a svo eigi a vera. g hef alltaf fengi pst um slkt hinga til og jafnvel geta lesi hann smanum. Sjlfagt a eftir a hrkkva lag.

gst H Bjarnason, 28.7.2009 kl. 14:14

14 Smmynd: gst H Bjarnason

a tti a standa prufusendingin en ekki prufuaugasendingin (hva sem a n er :-) Alla vega birtast athugasemdir strax nna.

gst H Bjarnason, 28.7.2009 kl. 14:17

15 Smmynd: Heimir Tmasson

etta er strmerkileg grein og virkilega skemmtilega aflestrar. Hafu kk fyrir.

Heimir Tmasson, 29.7.2009 kl. 04:13

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Höfundur

Ágúst H Bjarnason
Ágúst H Bjarnason

Verkfr. hjá Verkís.
agbjarn-hjá-gmail.com

Audiatur et altera pars

Aðeins málefnalegar athugasemdir, sem eiga ótvíætt við efni viðkomandi pistils, og skrifaðar án skætings og neikvæðni í garð annarra, og að jafnaði undir fullu nafni, verða birtar. 

Um bloggi

Ginnungagap

mislegt

Loftslag

Click to get your own widget

Teljari

free counters

lver

http://metalprices.com/PubCharts/PublicCharts.aspx?metal=al&type=L&weight=t&days=12&size=M&bg=&cs=1011&cid=0

Slin dag:

(Smella mynd)

.

Vinnan mn:

Oluveri dag:

Heimsknir

Flettingar

  • dag (24.4.): 21
  • Sl. slarhring: 24
  • Sl. viku: 190
  • Fr upphafi: 721513

Anna

  • Innlit dag: 17
  • Innlit sl. viku: 131
  • Gestir dag: 17
  • IP-tlur dag: 17

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Aprl 2019
S M M F F L
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30        

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband