Er brnun jkla virkilega okkur mnnum a kenna? Spyr s sem ekki veit...

Frttabrf Jklarannsknaflagsins er alltaf hugavert. sasta frttabrfinu er frleg grein eftir Odd Sigursson jarfring. ar segir mean annars:

"Jklar styttust 37 mlistvum, 5 gengu fram og 1 st sta. Jafnt og tt
gengur jklana og eru eir n vandfundnir sem standa framar en eir geru
fyrir um 4 ldum. Hvarvetna birtist undan jklunum land sem menn hafa ekki
s san kalskum si".

Auvita vaknar leitin spurning. Hvernig var sland kalskum si? Hvernig heinum si? Hvernig aldirnar ur en landi byggist?

Hvernig m a vera a jklar hafi veri minni en dag?

Vi teljum okkur vita a losun manna koltvsringi (CO2) sustu rum nemi um 0,01%, .e. hafi valdi aukningu r 0,028% 0,038% eins og velekkt er, ea me rum orum, a mennirnir hafi btt vi einni sameind af CO2 vi hverjar 10.000 sameindir andrmslofts. Ef essi eina sameind af 10.000 hefur valdi brnun jkla sustu ratugum, hva var ess valdandi a jklar voru fyrirferalitlir ldum ur? Skil ekki ... Halo

eir sem eru sannfrir um a brnun jkla sustu ld su okkur a kenna vinsamlegast rtti upp hnd...

Einnig eru eir benir um a tskra hvers vegna jklar voru svona litlir "kalskum si". Var a ef til vill trarhiti manna sem brddi jkulinn? Wink

Er htta a jklar fari a stkka aftur eins og eir fru a gera um siaskiptin?

Bloggarinn er forvitinn og vill gjarnan f skringar essum mlum. a er alltaf gilegt a vera ekki viss sinni sk, ea annig... (Ekki er veri a spyrja um hverju menn tra, heldur um beinharar stareyndir). Ori er laust! Smile

Sj rbk Landgrslu rkisins 1995-1997

Korti efst sunni er fr rinu 1772. Sj hr. ar er Vatnajkull enn nefndur snu forna nafni Klofajkull.

tarefni

Bkin Jklaverld - Nttra og mannlf kom t hausti 2004. Hr er um a ra miki ritverk ritstjrn Helga Bjrnssonar jklafrings sem hefur veri lengi smum og er skrifa af fjlmrgum frimnnum msum svium. Bkin skiptist 11 kafla og er meginvifangsefni nttra Vatnajkuls og mannlf vi rtur hans.

bkinni kemur m.a. fram hi mikla hlskei sem rkti jrinni, egar jklar voru litlir sem engir slandi fyrir 6000 rum, san miki kuldaskei er jklar mynduust og stkkuu rt, hlskeii landnmsld egar jklar voru mun minni en dag og jlei l yfir Vatnajkul sem nefndist Klofajkull, litla sldin egar jklar gengu fram og u jafnvel yfir bjarir nrri Vatnajkli, og san aftur hlskei sem hfst eftir 1890, egar jklar tku a hopa njan leik. Sannkallaar ldur aldanna. Hva veldur?

etta er ein hugaverasta bk sem komi hefur t langan tma. Frlegt er a lesa um breytilega str jkla, hafs vi sland, grurfar, veurfar, efnahag og mannlf. Meira um bkina hr.

„ landnmsld og fram eftir ldum voru jklar hr sem annars
staar landinu langtum minni en n er. Jkulhetta var
Hnappafelli, eins og rfajkull var nefndur ndveru, og
skrijklar teygu sig ar eitthva niur eftir hlum. Vatnajkull
var til en langtum minni en sar var, hugsanlega a mestu skorinn
sundur tvo ea rj jkulskildi, enda lengst af kallaur
Klofajkull. Meginskrijklarnir fr honum voru litlir samanburi
vi a sem sar var. a sem vi kllum einu nafni
Breiamerkurjkul voru rjr skrijkultungur sem vst er
hvort nu a renna saman nean vi Mvabyggir en s nafngift
ni einnig yfir Esjufjll. Jkuljaarinn hefur legi allt
a 15 klmetrum innar en n er en utan vi var sltta sem veri
hafi sjvarbotn saldarlokin. Drjgur hluti essarar miklu
slttu hefur veri grinn og skgivaxinn kflum eins og mlarnir
beggja vegna og ar var va allykkur jarvegur.“

rbk Feraflags slands1993. Hjrleifur Guttormsson.

Framkvmdafrttum Vegagerarinnar, 8. tbl. 2004, er fjalla um jarir sem fari hafa undir jkul.

Hlindin fyrir rsundi: Medieval Warm Period Project.


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Brynjlfur orvarsson

Sll gst

Mig langar a reyna a svara nokkrum af spurningunum sem varpar fram. Ekki er g neinn srfringur essum mlum, frekar hugasamur vivaningur, en g hef lengi haft huga grurhsahrifum og hugsanlegri hlnun jarar af manna vldum.

fyrsta lagi er a taka a sem bendir , a hkkun fr 300 380 ppm btir aeins tplega einni sameind af CO2 per 10.000 sameindir lofti almennt. etta er ekki miki en dugar , samkvmt treikningum, til a hafa nokkur hrif.

Grurhsahrifin sem slk eru ekki umdeild, au hafa veri marg-reiknu og stafest. Jrin okkar er 20 - 30 grum hlrri dag en hn ella vri n essara hrifa og vri v varla byggileg. Mlingar og treikningar benda til ess a vatnsgufa s vld a 50% grurhsahrifa, 25% vegna skja, 20% vegna CO2 og 5% vegna annarra lofttegunda.

Ea me rum orum, essar ub 300 ppm af CO2 leggja til 4 - 6 grur af nverandi grurhsahrifum. Hkkun um 100 ppm tti v eitt og sr a samsvara einhvers staar bilinu 1,3 til 2 grur aukalega. S hkkun leiir aftur til aukningar vatnsgufu (sem hefur vst egar veri stafest nverandi hlnunarskeii) og ar sem vatnsgufa er miklum mun flugri grurhsalofttegund btir hn nokkrum grum vi einnig.

Skjafar er auvita ljs ttur, sk geta bi klt og hita og hvorki aukning n minnkun skjafari hafa aureiknanleg hrif. ykjast menn hafa mlt a aukin skjamyndun vegna brennisteinsmengunar inrkjum seinni helmingi 20. aldar skri klnun sem var milli 1940 og 1980 ea ar um bil.

bendir rttilega a hitastig hefur ur veri hrra jrinni, til dmis var hr mun hlrra eftir a sasta saldarskeii lauk. a er samrmi vi hrinu saldar- og hlskeia sem gengi hafa yfir jrina sustu 3 milljnir ra ea svo. ar ur var auvita enn heitara, kvein jarsgutmabil hafa veri nrr 10 grum heitari a mealtali og enn nnur miklum mun kaldari en sasta saldarskei.

A mestu eru orsakir essara hitasveiflna nokku vel skrar. Sveiflur geislun slar, stasetning meginlanda (vegna hafstrauma og jklamyndunar) og svo auvita mikil aukning ea minnkun grurhsalofttegunda.

Sveiflur milli saldarskeia og hlskeia undanfarnar 3 milljnir ra m skra nokku vel t fr stasetningu meginlanda samt sveiflum tgeislun slar. egar tgeislun slar eykst, eins og gerist vi lok sasta saldarskeis, byrja jklar a brna og mikil aukning verur af CO2 andrmslofti. Hitastig hkkar mjg hratt og sustu treikningar sna a aukning slargeislunar og aukning grurhsalofttegnunda (einkum CO2 og vatnsgufu) skila ub. sitt hvorum helmingnum af essari hkkun.

egar jklar hafa hopa er CO2 magni hmarki og hitinn einnig. En CO2 fer strax a minnka og hitastigi a lkka. Einnig kemur a v a tgeislun slar minnkar einnig. v er a a hlindaskeiin byrja mun hlrri en taka san a klna jafnt og tt. Okkar nverandi hlindaskei er reyndar nokkur undantekning, ar hafa veri kvenir hlindakaflar, t.d. sari hluta mialda.

Ein spennandi skring er s a hrif mannsins ni mun lengra aftur en vi hfum mynda okkur. Fyrsti hlindakaflinn stenst nokkurn veginn vi a egar akuryrkja breiddist hratt t um heiminn, einkum hrsgrjnarkt sem losar mjg miki metangas. Landbnaur eyir skgum og losar miki CO2 me v mti.

Sama vri uppi teningnum vi hlindaskeii sari hluta mialda. Flksfjlgun var mikil fr upphafi mialda og fram til um 1300, og m.a. fullbyggist Evrpa essum tma. Skgum fkkai miki og landbnaur jkst strum skrefum. Afleiingin er hlindaskei sem entist fram a 1500. Mjg mikil mannfkkun 14. ld, m.a. vegna Svarta daua, leiddi til ess a grurhsalofttegundir drgust saman og afleiingin er "litla sldin" sem samkvmt essu vri hi elilega hitastig sem agerir mannsins eru sfellt a leita fr.

Hlnunin sem hefst a ri vi lok 19. aldar vri bein hrif af invingunni og bruna jarefnaeldsneyta. Hkkunin hefur stai nokku breytt, a undanskildum runum 1940 til 1980, en treikningar sna a a m skra me brennisteinsmengun eins og ur sagi.

Ef essi kenning stenst sem g hef lst hrna eru hrif af aukningu grurhsahrifa trlega mjg ofmetin. En hva sem ru lur er mjg erfitt a lta framhj v a heimurinn er a hlna og a aukning CO2 er eina lklega skringin, og a s aukning s af mannavldum.

Brynjlfur orvarsson, 23.2.2009 kl. 20:39

2 Smmynd: Emil Hannes Valgeirsson

gst. hefur vntanlega nar skoanir essu ef g ekki ig ig rtt.

En eftir etta langa svar hr a ofan vil g koma a ltilli stareynd: a er stutt san litlu sld lauk annig a jklarnir eru dag allt of strir og ekki jafnvgi mia vi nverandi hitastig. v er ekki hgt a bera saman str jklanna dag og einhverjum tmapunkti fyrri t og gefa skyn a ess vegna hafi veri hlrra eim tmapunkti.

Og anna. tt a hafi veri hltt og jklar minni fyrir 1000 rum af nttrulegum stum tilokar a ekki hlnun af mannavldum dag.

Framtina ekki g ekki frekar en arir og get v ekki svara hvort jklar muni stkka n.

En bkin er g – mli einnig me henni!

Emil Hannes Valgeirsson, 23.2.2009 kl. 22:43

3 Smmynd: gst H Bjarnason

Slir flagar og takk fyrir svari.

a sem liggur kannski spurningu minni er; hvernig getum vi fullyrt a minnkun jkla undanfrnum ratugum stafi af losun manna CO2 en ekki af nttrulegum sveiflum?

a m lka sna spurningunni vi:

Hva var a sem geri a a verkum a jklar tku a vaxa grarlega 13. ld og voru san hmarki um 1900. Getur veri a a s sama fyrirbri og veldur v a jklar hafa veri a ganga til baka undanfrnum rum? Ef vi skoum t.d. myndina bls. 93 bkinni Jklaverld (kafli Pls Bergrssonar, "Tilraunasalur veranna") sjum vi a vxtur jkla hefur veri hraari 13. ld en minnkun eirra sustu ld. a snir okkur a nttrunni er eitthva fyrirbri sem getur valdi svona grarlegum breytingum skmmum tma, breytingum sem hafa hrif aldir.

Vi vitum a str jkla er gur mlikvari langtma hitafar, svo a vetrarrkoma einstakra ra hafi einnig hrif. Myndin hr fyrir nean er r greininni"Decadal variability of sea surface temperatures off North Iceland over the last 2000 years." Earth and Planetary Science Letters. ar m sj hitafalli 13. ld sem passar svo vel vi framgang jkla sem hfst .

l1_northiceland2.gif

gst H Bjarnason, 24.2.2009 kl. 06:11

4 Smmynd: gst H Bjarnason

Varandi hlindin fyrir 1000 rum sem koma fram myndinni hr fyrir ofan:

vefsunni Medieval Warm Period Project er tilvsun 670 vsindamenn 391 vsindastofnunum 40 mismunandi lndum. ar meal eru slenskir vsindamenn. vefsunni er reynt a f heildarmynd af essum rannsknum og meta hvort a hafi veri jafnhltt fyrir 1000 rum en dag, hlrrra ea kaldara. Einnig hvort um hnattrn ea stabundin fyrirbri hafi veri a ra.

gst H Bjarnason, 24.2.2009 kl. 06:14

5 Smmynd: gst H Bjarnason

greininni sem g var a vsa hr fyrir ofan, "Decadal variability of sea surface temperatures off North Iceland over the last 2000 years." , stendur Discussions:


"A remarkable feature of the North Icelandic SST record is the abrupt increase of around 1–1.5 C occurring within a decade around 980 A.D., maybe imputable to the onset of the MWP. This sustained warm period, lasting for several centuries, ends by a sharp cooling around 1350 A.D., following a brief cold episode around 1250 A.D. The same pronounced centennial-scale warming, though not exactly synchronous, has been documented by the distant records from the Sargasso Sea (Keigwin, 1996), the Eastern sub-tropical Atlantic (deMenocal et al., 2000) and estuarine sediments of Chesapeake bay (Cronin et al., 2005), confirming its widespread occurrence in the North Atlantic region."

arna er bent essa skyndilegu hitahkkun um 980. etta er meiri hitahkkun en sustu undra rum. (Einn hfunda greinarinnar er Jn Eirksson).

gst H Bjarnason, 24.2.2009 kl. 06:28

6 Smmynd: Jn Valur Jensson

Vantrarmnnum eins og Brynjlfi orvararsyni hltur a la skaplega vel me a telja sig vita etta allt t hrgul og hafa "mannlegar" skringar kulda- og hlindaskeium 14. og 16. ld, m.a. hrsgrjnaakra og skgarhgg essari risastru jr okkar.

En svo a vi strum honum svolti, liggur nttrlega augum uppi, a hlindin hr fr v um 980 komi kjlfar innreiar kalskrar kirkju jlf okkar og nr hmarki glstum bkmenntum okkar 12. og 13. ld, fer san nirvi, einkum me siaskiptunum (sem eru jafnvel kuldalegra skei en myrku aldirnar 5.–9. ld), og ekki batnai a 19. og 20. ld, en fer san afar hratt sknandi undir lok 20. aldar, enda hefur kalikkum landinu fjlga um tfalt san g tk kalska tr um 1974!

Jn Valur Jensson, 24.2.2009 kl. 09:14

7 Smmynd: Emil Hannes Valgeirsson

En gst, vantar ekki sustu 50 r hitalnuriti hr a ofan? Ef grna lnan er nverandi hiti eru a tala um nstum 2C stkk uppvi sustu 50 rum, sem er tvfalt meira en stkki fyrir 1.000 rum (mia vi rauu lnuna).

Annars get g alveg teki undir a a er varla hgt a fullyra a agerir mannsins su hr einum um a kenna.

Emil Hannes Valgeirsson, 24.2.2009 kl. 09:44

8 Smmynd: Brynjlfur orvarsson

Jn Valur, ekki vissi g a vrir svona mikill hmoristi!

gst, ert me tv atrii sem mig langar til a reyna a svara hvort fyrir sig:

spyr hvernig hgt s a fullyra a nverandi brnun jkla nna s af mannavldum. Satt a segja er ekki hgt a fullyra a me 100% vissu. a er alltaf hgt a efast um vsindi og mlingar, etta er flki kerfi og talsvert a vi skiljum a til fullnustu.

Hitt er svo anna ml a samkvmt viurkenndum kenningum elisfri, efnafri og veurfri, er eftirfarandi tali nnast ruggt:

1) CO2 andrmslofti orsakar grurhsahrif

2) aukning CO2 orsakar aukningu grurhsahrifa og ar me hkkandi hitastig

3) nverandi aukning CO2 andrmslofti er af mannavldum, sem sst m.a. af breyttu hlutfalli C14 og C3.

Er hgt a draga af essu lyktun a nverandi hlnun s af manna vldum? Auvita freistast margir til ess en a er engu a sur ljst a einkum liur 2 er hur mrgum vissuttum bor vi hversu mikil hkkunin verur og hversu hratt hn brestur .

Mia vi r upplsingar sem vi hfum dag bendir flest til ess a nverandi hkkun s af manna vldum. Hn gerist mjg hratt mia vi fyrri veursveiflur og a finnast ekki arar viunandi skringar nverandi hkkun en einmitt hi aukna magn CO2.

Innan vsindaheimsins er a ekki dregi efa neinni alvru a nverandi hkkun s af mannavldum. Hins vegar eru strir og rkir hrifaailar reiubnir a kosta rur sem sir efasemdafrum og almennningur virist einnig hafa gaman a gagn-kenningum og v er auvelt a rugla menn rminu.

Hitt atrii hj r, gst, sem bendir sem og margir arir, er a hitastig jrinni er langt fr stugt. Miklar breytingar hafa ori gegnum tina af nttrulegum orskum, mealhiti milli ra getur sveiflast verulega og ngir a minna 1709 egar tali er a mealhiti hafi lkka um 5-7 grur Evrpu af ekktum stum og me hrikalegum afleiingum.

Atrii sem geta haft hrif veurfar til lengri tma er tgeislun slar, magn grurhsalofttegunda, lega meginlanda og lega hafstrauma. egar vi ltum nokkrar milljnir ra aftur tmann m skra veursveiflur me sveiflum tgeislun slar og magni grurhsalofttegunda en einstaka sveiflur bor vi lftanes-jkulskeii me breytingu hafstraumum. standi 1709 gti sem best veri vegna ess a Golfstraumurinn hafi misst kraft af einhverjum stum.

En hva sem v lur, gst, eru stur veurfarssveiflna ekktar og mlanlegar. egar vi tlum um fortina er erfitt a gera sr fulla grein fyrir standinu - vi hfum ekki beinar mliniurstur og oft takmarkaa vitneskju um raunverulegt stand. En a sem vi vitum passar vel saman, veurfarssveiflur fortar m a mjg miklu leyti skra me ekktum breytingum essum fjrum ttum sem g nefndi hr undan.

dag vitum vi hins vegar hver staan er. Vi getum mlt tgeislun slar beint og aukningu grurhsahrifa einnig. Vi getum fylgst me sjvarstraumum og breytingum CO2 magni og hitastigi sj. Allar essar mlingar benda til CO2 sem orsakavaldurinn a nverandi hitastigsaukningu sem stai hefur fr lokum sustu aldar.

a er einmitt essi stareynd, gst, a fortin snir okkur svo grarmiklar sveiflur, a vi verum a ttast nverandi stand eim mun meira. Ef fortin sndi stugt hitastig sama hva vri sta til a lta aukningu CO2 nna sem lttvga. En af v a sagan snir okkur hva hitastig jarar er raun h tiltlulega litlum sveiflum CO2 ea slargeislun styrkist neitanlega hrsluboskapur eirra sem telja a allt fari versta veg.

Spr S og annarra eru nefnilega frekar hfsamar og byggja yfirleitt v a gera r fyrir frekar stugu loftslagi. Sagan segir okkur hins vegar a loftslag jararinnar er langt fr stugt og eir sem leggja allt t versta veg nota einmitt stareynd til a sp miklum mun meiri hrifum af grurhsahrifum en flestir vsindamenn myndu skrifa undir.

Nverandi hitastigsaukning er mun meiri en tlvuspr geru r fyrir og sjvarstuhkkun er egar bin a n 3 mm ri og mtti ekki aukast neitt til a fara ekki yfir neri mrk spr S um sjvarstuhkkun essari ld. En mia vi a sjvarastuhkkunin var einungis um 1 mm fyrir 15 rum er varla von til a hn hangi 3 mm nstu 100 rin.

A llu ofansgu er samt ekki hgt a fullyra a endanlega a nverandi hkkun s af mannavldum. Vi verum a ba og sj, g bst vi a a geti teki nokkra ratugi ur en menn tali um 100% vissu.

Brynjlfur orvarsson, 24.2.2009 kl. 10:12

9 Smmynd: gst H Bjarnason

Sll Brynjlfur og takk fyrir kommentin.

Eins og bendir eru breytingar hitafari undanfarinna alda vel ekktar. Dpsta lgin sem kennd er vi Maunder var einmitt rin kring um 1709, ea heldur fyrr, en a var einmitt sem Thames lagi rvisst vi London eins og vel er ekkt.

hitaferlinum hr fyrir ofan vekur athygli hin mikla og sngga hkkun hitastigs um v sem nst 1,5C um 980, san tiltlulega stugt hitafar til um 1350, en fellur hitastigi aftur skyndilega um anna eins byrjun Litlu saldarinnar. Bar essar miklu breytingar gerast skmmum tma, .e mesta lagi fum ratugum. Hitabreytingin er tvfld mia vi a sem menn hafa mlt sustu 150 rum. etta finnst mr hljta a vekja menn til umhugsunar um a hkkun hitastigs sustu ld er ekkert einsdmi.

Vissulega eru etta beinar(proxy) mlingar, en ef vi skoum einn lengsta samfellda hitaferil sem til er, .e ar sem hitastig er mlt me hefbundnum aferum, sjum vi t.d. grarmikla hkkun hitastigs (nstum 2 grur) 50 ra tmabili eftir um 1690, en a er einmitt lok "Maunder minimum" lgmarksins velekkta.

Hitaferillinn er hr fyrri nean. Hann nr reyndar ekki nema til 1998, en plottai g hann me Excel eftir ggnum sem eru vef Hadley Centre og setti gmlu vefsu mna sem er hr.

Hiti  Bretlandseyjum 1659-1998

Ef svona hitabreytingar eins og uru sustu ld eru ekki ekkatar, hvernig getum vi dregi lyktun a ll hkkun hitastigs sustu ld (0,7C +/- 0,2C) s af mannavldum? Einhver hluti (kannski helmingur) er vntanlega af nttrulegum stum.

Emil: Sustu 50 rin vantar hitaferilinn. stan er vnatnlega a etta eru beinar mlingar og er aferinni lst greininni sem g vsai . Nverandi hitastig (ea v sem nst) er aftur mti merkt inn sem grn lrtt lna.

Keigwin ferillinn sem rtt er um hr a ofan rklippunni r skrslunni er hr fyrir nean.

Hiti  anghafinu

gst H Bjarnason, 24.2.2009 kl. 13:19

10 Smmynd: Brynjlfur orvarsson

Sll gst

Hitastigshkkun sem egar er orin hltur a eiga sr orsakir - eins og fyrri breytingar hitastigi hafa tt sr snar orsakir. Hversu hratt hitastigi breytist er ekki augljs vsbending um orsk nema a hluta til, stvun Golfstraumsins myndi t.d. valda mjg hrari lkkun hitastigs Evrpu (en ekki heimsvsu vel a merkja).

Orsakir fyrri hlindaskeia er auvita ekki a fullu ekktar. Hnattrnt hitastig er heldur ekki ekkt nema me grfum htti, a er til dmis ljst hvort litla sldin var evrpskt fyrirbri, hvort hn ni til alls norurhvels ea allrar jararinnar. Heimildir skortir einfaldlega (tt flest bendi vst til a hn hafi veri hnattrn).

Hversu hratt hitastigi breytist er einnig ljst vegna nkvmni mlingum. Hitt er ljst a hitastig virist geta breyst mjg hratt og mun hraar en menn ttu von .

Nverandi hlnun hltur a eiga sr orsk, eins og g sagi ur, og ef aukning CO2 af mannavldum er ekki orskin (ea bara hlf orskin eins og segir), verur a finna hina orskina. Miklar rannsknir hafa ekki geta snt ara orsk fyrir nverandi hlnun og v hltur maur a freistast til a eigna hana CO2 af mannavldum.

Orsakir fyrri hlnunar/klnunar eru oft ljsar en mr finnst vera a segja a ar s lka einhver dulin orsk sem s einnig a verki nna. Ef vi sjum ekki essa orsk ntmanum er auvita til ltils a leita a henni fortinni.

Lklegri sta fyrir hrum breytingum hr ur fyrr er trlega annars vegar skortur ggnum (.e. breytingarnar gerust hgar en virtist) ea a veurfar er einfaldlega stugra en lknin okkar gera r fyrir sem getur orsakast af jkvtt styrkjandi ferlum bor vi losun metangas fr sfrera, en slkt er erfitt a setja inn lkn.

Annars fanst mr gaman a sj lnuriti fyrir Sargasso hafi sem ert me hr a ofan (hvernig svo sem niurstur eru fengnar). Lnuriti passar nefnilega furu vel vi a sem g var a segja fyrsta psti, kenningin um a vi eigum a vera klnandi heimi en hrif mannsins verki stundum hina ttina. Sargasso hafi er miju Atlantshafi, "the doldrums" eins og sagt er ensku - hafsvi n strauma ea vinda, ar sem larnir fjlga sr. ar tti hlnun a sjst sar en annars staar mynda g mr. Hvernig menn tla hitastig ar fyrir um 1500 geri g mr enga grein fyrir, veist hvernig etta er unni?

Brynjlfur orvarsson, 24.2.2009 kl. 17:16

11 identicon

Mig langar a skjta inn einni spurningu til ykkar, fru og vsu menn. Hn er um hrif strra eldgosa veurfar. Manni skilst a a s orin viurkennd stareynd, a t.d. Lakaggagosi hr landi 1783 hafi valdi verulegum veurfarshrifum norurhveli jarar. Ekki eru ll eldgos skr sgulegum tma, ar kemur nttrulega til skjalanna a fram fimmtndu ld vissu Evrpubar og Asubar ltt ea ekki um meginlnd Amerku og hva ar kann a hafa gerst, auk annarra eya, sem sgunni eru af msum orskum. Frir menn hafa stafest, a t.d. gosi Mt. St. Helens 1980 hafi orsaka kuldakast ri 1981, og anna gos Mexico hafi orsaka kuldakasti 1979, en beggja essara kuldakasta gtti mjg hr landi. Eitthva hefur maur lesi um risagos forsgulegum tma, auk ess sem rekstur/rekstrar vi loftsteina hafi haft grarleg hrif, bi bein loftslagshrif og svo jafnvel me v a hnika jrinni til braut sinni? Er etta kannski eitthva sem ekki erindi inn essar vangaveltur?

Sveitamaur (IP-tala skr) 24.2.2009 kl. 17:56

12 Smmynd: gst H Bjarnason

Brynjlfur. Keigwin skrifai um essar rannsknir snar Science nvember 1996. Sj grip hr.

The Little Ice Age and Medieval Warm Period in the Sargasso Sea

Lloyd D. Keigwin

Sea surface temperature (SST), salinity, and flux of terrigenous material oscillated on millennial time scales in the Pleistocene North Atlantic, but there are few records of Holocene variability. Because of high rates of sediment accumulation, Holocene oscillations are well documented in the northern Sargasso Sea. Results from a radiocarbon-dated box core show that SST was sim 1C cooler than today sim 400 years ago (the Little Ice Age) and 1700years ago, and sim 1C warmer than today 1000years ago (the Medieval Warm Period). Thus, at least some of the warming since the Little Ice Age appears to be part of a natural oscillation.

Ferillinn sem teiknaur er eftir mliggnum fr Keigwin er mlikvari yfirborshita sjvar, vegna ess a setlgunum sem rannsku hafa veri eru lfverur sem lifa vi yfirbor sjvar. egar r deyja skkva r til botns. Nnar greininni Science. (Keigwin. 1996. "The Little Ice Age and Medieval Warm Period in the Sargasso Sea." Science, v.274, p.1504-1508).

Ggnin fr Keigwin rannskninni anghafinu fkk g fr Dr. Baliunas stjarnelisfring i vi Mount Wilson Institute / Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics ri 1998. g var minnir mig a spyrjast fyrir um ggn varandi lengd segulsveiflu slar, en Baliunas er einmitt srfringur slstjrnum og hegun eirra.

---

Varandi nttrulegar sveiflur og hrif eirra hitafar jarar, vill svo til a vel getur veri a nttran s a fara a gera tilraun sem vert er a fylgjast me. a bendir nefnilega fjlmargt til a virkni slar fari hrminnkandi essi rin. Hafi breytileg virkni slar hrif hitafar lofthjps jarar, gti svo fari a vi verum ess vr nstu rum. gest gulli tkfri til a nnast mla hrif breytiinga virkni slar lofthjp jarar.Sj t.d. blogg hr og hr

gst H Bjarnason, 24.2.2009 kl. 21:20

13 Smmynd: gst H Bjarnason

"Sveitamaur":

a er vel ekkt a str eldgos geta haft hrif lofthita um allan heim. a m jafnvel sj hitaferlinum hr fyrir nean sem snir frvik mealhita jarar fr 1979 til loka janar s.l. Dr Roy Spencer, sem sr um rvinnslu mligagna fr gervihnttum hefur ar teikna hring um hitafalli sem var egar Mt. Pinatubo gaus.

Greinin The Year Without a Summer eftir Dr Willie Soon fjallar um eldgosi mikla Tambora 1815, sem reyndar var miju Dalton lgmarki virkni slar sem gti hafa hjlpa til, eins og fram kemur greininni og einnig Wikipedia hr.

Greinin er mjg hugaver og aulesin.

NASA fjallar um hrif Laka loftslagi va um heim. Historic Volcanic Eruption Shrunk the Mighty Nile River

gst H Bjarnason, 24.2.2009 kl. 21:39

14 Smmynd: gst H Bjarnason

vefsu Harvard er hgt a skja greinina The Year Without a Summer sem pdf skjal, eins og a var bi til prentunar Mercury Magazine May/June 2003. Sj hr.

gst H Bjarnason, 24.2.2009 kl. 22:28

15 Smmynd: Brynjlfur orvarsson

Sll gst

Mr datt a n reyndar hug eftir a g skrifai sasta komment a svari vri a finna botnfalli (sediment) undir anghafinu enda er staurinn vel til slkra rannskna fallinn.

Enn eigum vi eftir a finna hvaa nttrulegu orsakir gtu veri valdar a nverandi hlnun - virist gera v skna a einhver slk orsk s til, en hver? Mlingar geislun slar bendir ekki til neinnar langtmabreytingar og mealgeislun hefur ekki aukist undanfarna hlfa ld sama tma og heimurinn hefur hitna verulega.

Eldgos hafa ekkt hrif veurfar og risagos fornaldar eru jafnvel talin hafa valdi hlnun me mikilli losun CO2. Eldgos voru annars v valdandi a CO2 safnaist upp andrmslofti jarar fr upphafi, ur en lf ni a myndast, og grurhsahrif voru mun meiri en au eru dag. Slargeislun var talsvert minni fyrir um 4 milljrum ra en dag en hitastig mun hrri vegna mikils magns CO2. Ljstillfandi lfverur drgu san smtt og smtt r CO2 magninu og grfu a jru, hraast gerist a kolatmabilinu egar hplntur lgu undir sig meginlndin en bakterur hfu ekki enn ra me sr hfnina til a melta sellulsa. CO2 magn andrmsloftsins minnkai verulega og jrin klnai jafnt og tt. a eru essar grfnu birgir kolatmabilsins sem vi erum n a skila aftur t andrmslofti.

Samkvmt Milankovitch sveiflum breytist afstaa jarar til slar eftir kvenu munstri me hmrk um 100.000 ra fresti. Sasta slkt hmark var fyrir um 20.000 rum og leiddi til nverandi hlskeis, samkvmt fyrri sveiflum tti v a fara klnandi nna og jrin a nlgast ntt saldarskei.

Samkvmt sp S mun hitastig essari ld hkka um 2,6 til 6,3 grur heimsvsu. Flestum ykir neri talan lkleg en algengt er a tala um 4 grur. Slk hkkun mun m.a. hjkvmilega leia til brnunar allra jkla jrinni ( a taki auvita lengri tma) og sjvarstuhkkun upp um 100 metra. Eyimerkur munu stkka verulega og Sahara t.d. n vel inn S-Evrpu en Skandnava og nnur norlg svi munu vera miklum mun grskumeiri og byggilegri en n er.

Ssta sveifla af essari strargru tti sr sta fyrir 55 milljnum ra. Orskin er ekkt, grarmiklar botnlgar frosnar CO2 birgir losnuu tveimur hrinum sem hver um sig st um 1000 r. Hlnunin nam 6 grum um 20.000 ra tmabili. Ein afleiing, sem tti a valda hyggjum hr landi, var a sjvarlf hrundi vegna aukningar CO2 hfunum. Slkt endurtekur sig vntanlega nna, hversu hratt a gerist er erfitt a sp fyrir um.

arna sru strargruna af v sem vi erum a gera dag, gst. Vi verum sjlfsagt ori ttblt landbnaarland eftir eina til tvr aldir, fiskveiar munu heyra sgunni til og skgur binn a endurheimta hlendi.

Brynjlfur orvarsson, 26.2.2009 kl. 09:46

16 identicon

Athyglisverar plingar

....reyndar er sasta plingin athygliver ru ljsi en umhverfissjnarmium.

Ef maur fer inn linkinn sem er vi nafni Brynjlfur, kemst maur suna hans. ar er hann skrur trlaus, ea vantraur. Allt lagi me a. Samt gaman a skoa etta ljsi allta dmsdagsspmannanna sem hafa veri gegnum aldirnar. eir spu um endi jarlfs nafni trarinnar.

Nna virast hlutverkin hafa snist vi ar semtrlausi maurinn erkominn me dmsdagsp!!!

.....etta gerir hann nafni vsindanna??. tli svona vsindastarfsemi(tlkun henni)s ekki hin nju fgatrarbrg, sem margir hafa ahyllst gegnum aldirnar

p.s. a er nttrulega auljst en vntanlega ekki hj essum Brynjlfi.

Jhannes (IP-tala skr) 26.2.2009 kl. 12:04

17 Smmynd: gst H Bjarnason


Brynjlfur.

hugi minn essum mlum tengist fyrst og fremst spurningunni um a hve miklu leyti breytingar hitafari lofthjps jarar fyrr ldum og jafnvel sustu rum stafi af nttrulegum breytingum slinni. S hugi stafar a lmskum huga sem g hef haft stjrnufri san g var unglingur.

g smai stjrnukki r pappahlk, gleraugnalinsum og stkkunargleri lklega um 13 ra aldur, en me honum s g tungl Jpiters og ggana tunglinu, fylgdist me brautum gervihnatta menntasklarunum fyrir breska aila vegna rannskna efstu lgum lofthjpsins, fylgdist nvgi me geimskotum Frakka Mrdalssandi 1964/65 egar eir skutu nokkrum eldflaugum upp yfir 400 km h vegna rannskna norurljsunum, starfai hsklarunum Hloftadeild Raunvsindastofnunar Hsklans ar sem fara fram rannsknir hrifum slar m.a segulsvi jarar, var stjrnarmaur um skei Stjrnuskounarflaginu, o.s.frv.

etta skrir vntanlega a sjnarhorn sem g hef essi ml...

g hef ekki velt mr miki upp r auknum grurhsahrifum vegna vibtar magns CO2 lofthjpnum, en hef fylgst smilega me mlunum yfir ratug. g forast a eins og heitan eldinn a deila um au ml, enda skila slkar deilur ekki neinu nema leiindum. g hef lengi haft skoun a um a bil helmingur hkkunar hitastigs lofthjpsins sustu ld geti stafa af mannavldum, en tel a mjg lklegt a hinn helmingurinn s nttrulegar sveiflur. Hva "helmingur" er, a er svo anna ml. Hinu er ekki a leyna a srgrein mn hefur gert a a verkum a g er ekki alltaf vel sttur vi mlingar lofthita, rvinnslu gagna og notkun hermilkana vi langtmaspr. a er allt annar handleggur.

a vill svo til, a mjg oft sem virkni slar hefur minnka ea aukist, hafa ori breytingar lofthita. Kannski er a tilviljun, kannski ekki. a virist varla einleiki hve fylgnin er mikil. Miklar rannsknir eru gangi og lrar greinar skrifaar, ein nleg er
essi hr, ritrnd grein Journal of Geophysical Research. Umsgn um greinina "Using the oceans as a calormeter to quantify the solar radiative forcing" birtist gr hr. msir vsindamenn, sstaklega eir sem tengdir eru stjarnelisfri, eru uggandi um a allra nstu rum geti dregi mjg r hlnun lofthjpsins, reyndar svo miki a um allnokkra klnun veri a ra. Klnun sem stai getur yfir ratugi. Gangi sp eirra eftir, lur ekki lngu ar til vi verum ess vr. Sjlfur vona g innst inni a eir hafi rangt fyrir sr, v einn af mnum breyskleikum er hugi skgrkt. rtt fyrir smilega hl sumur undanfarin r lendir maur stundum affllum vegna kulda. a m ekki miklu skeika hitafari hr landi.

Jja, ng bili um hugann...

gst H Bjarnason, 26.2.2009 kl. 20:38

18 Smmynd: gst H Bjarnason

ar sem minnist Milankovitch og saldir lt g hr flakka myndir og texta af 11 ra gamalli vefsu minni sem er hr. essi kafli vefsunnar nefnist hrif innbyris afstu jarar og slar hitastig. saldir og nnur ran. Rannsknir Grnlandsjkli. (Sast breytt 12.11.1998).

saldir koma og fara....
kaflanum hr um slblettina vorum vi a skoa tiltlulega stutt tmabil. Hvernig vri a skyggnast 200.000 r aftur tmann, og reyndar 100.000 r fram tmann! Hvernig skpunum er a hgt? J me v a skoa breytingar innbyris afstu jarar og slar.

Reyndar var fyrst og fremst tlunin a fjalla um veurfar ntmans me tilliti til umfjllunar um svokllu grurhsahrif. a getur veri frlegt a skoa hvaa hugmyndir menn hafa um veurfar fyrir ralngu, og hvernig menn hafa reynt a skra stur fyrir grarmiklum sveiflum veurfari, sem valdi hafa sldum og hlindaskeium vxl.

ri 1941 setti strfringurinn Milutin Milankovitch fram kenningu sem skrt getur hvers vegna mikil klnun verur me tiltlulega lngu millibili. Hann reiknai t samanlg hrif breytinga mndulhalla (obliquity, 41.000 ra sveifla), mndulveltu (precession, sbr. skopparakringlu, 19-21,000 ra sveifla) og braut jarar umhverfis slu (eccentricity, 100.000 ra sveifla).

Niurstaan snir hvenr lkur eru kldum og heitum tmabilum, og a kuldaskeium f stair 60N aeins sama varma fr slinni (insolation) og stair 80N f n!

hrif mndulveltu og mndulhalla gera a a verkum, a anna slagi hallar jrin lti mti slu a sumri til, og verur sumarhitinn v lgur.

Sari rannsknir sna a fjldi smrri hrifa hefur hrif heildarmyndina, en kenning Milankovitch er samt sem ur mjg hugaver og vel ekkt.

Kenning Milankowitch
Kenning Milutin Milankovitch um stur salda er vel ekkt. Me treikningum er hgt a finna mismunandi hitunarhrif slar norurhvel jarar. Mndulhalli, mndulvelta og braut jarar breytast me tmanum.

myndinni hr til hliar sjum vi hvernig essir rr ttir leggjast saman og mynda samsetta ferilinn sem er nest. Tmaskalinn nr 200.000 r aftur tmann og 100.000 r fram tmann. (Lrtti sinn er merktur: Wtt fermetra 60N)

Jja, hvenr megum vi eiga von nstu sld samkvmt essari kenningu? Skoau vel nesta ferilinn!

Eins og mrgum er kunnugt, virist sem saldir hafi skolli me litlum fyrirvara aeins nokkrum ratugum. Rannsknir borkjrnum fr Grnlandsjkli hafa leitt etta ljs. Getur veri a slin hafi komi ar nrri og hjlpa til vi a setja ferli af sta me langvarandi kuldakasti sama tma og afstaa jarar og slar var hagst samkvmt lkani Milankovitch? Eins og vi sum hr undan, getur slin veri ansi dynttt!

Grnlandsjkull....
tmaritinu Scientific American, febrar 1998, er hugaver grein sem heitir Greenland Ice Cores: Frozen in Time. Greinin er eftir Richard B. Alley prfessor vi Pennsylvania State University og Michael L. Bender prfessor vi Princeton University. eir flagar unnu vi borun Grnlandsjkul fyrir nokkrum rum.
inngangi greinarinnar segir m.a. "Mun jrin eiga eftir a hlna aftur eins og fyrir um 1000 rum egar vkingar settust a Grnlandi og Bretar rktuu vnvi?" greininni fjalla eir um rannsknir borkjrnum og skra m.a. fr v a niursturnar stafesti kenningar Milankovitch. Hlindi voru fyrir 103.000, 82.000, 60.000, 35.000 og 10.000 rum, takt vi 20.000 ra plveltusveifluna (precession).
Meira vart kemur , a milli kldu og hlju tmabilanna eru fjlmargar smrri sem ekki vera skrar me kenningu Milankovitch. stan fyrir essum ("tvr tylftir tmabilinu fr 20.000 - 100.000 rum san") er kunn.

(ess m geta, a essu sama blai er frleg grein um vkinga og langskip eirra.)

slenskar rannsknir....
Nokkrir slendingar hafa teki tt Evrpsku verkefni undir stjrn Sigfsar Johnsen. Bora var gegn um hbungu Grnlandsjkuls. Safna var borkjarna r 3400 metra djpri holu og innihald samsta srefnis og vetnis rannsaka. Niurstur eru mjg hugaverar og sna gfurlegar sveiflur veurfari.

Laugardaginn 7. mars '98 hlt Dr. rn Erla Sveinbjrnsdttir mjg hugavert erindi "Gltum vi Golfstraumnum" tilefni "rs hafsins" um borunina Grnlandsjkul sem hn tk tt , og um rannsknir borkjrnunum. Hn fjallai um veurfarsbreytingar sem koma fram sem breytingar magni srefnissamsta og innihalds metans snum, svo og samanbur vi rannsknir setlgum sjvarbotni sem styja essar rannsknir. A lokum var fjalla um "fribandi mikla" (m.a. Golfstrauminn) sem flytur heitan sj til okkar, og httuna a fribandi geti stvast nstum fyrirvaralaust. Rannsknirnar skjrnunum sndu a loftslagsbreytingar virast geta tt sr sta fyrirvaralti. Ein tilgtan er s a hafstraumar geti stvast egar selta sjvar minnkar vegna aukins ferskvatns. Fribandi virtist geta stvast nokkrum ldum, en san hrokki gang mun skemmri tma, ea aeins 50 rum.

(etta leiir hugann a v sem einhverjum gum vsindamanni var a ori er hann s niurstur rannsknar Grnlandsjkli: "Hafstraumarnir eru eins og flkin vl me mrgum tkkum, sem vitar ttu ekki a fikta . Menn gtu fari sr a voa."
N er komi a okkur a kappkosta a lra vel takkana svo vi vitum hva vi erum a gera...)

Halastjrnur og arar kenningar....
Sveinn Valfells, sem er mikill hugamaur um stjarnelisfri og vel frur um au ml, benti hfundi vefsunnar eftirfarandi kenningar:

1: Braut jarar kringum slu skera brautir halastjarna.
Halastjrnur eiga sna lfdaga og gufa smsaman upp eins og halinn snir ea beinlnis sundrast fyrir hrif yngdarkrafta fr slu sem plnetum. Tali er a stjrnuhrapaskrin Taurus tengist halastjrnunni Encke, og smstirnunum Hephaistos og Oljato. essi rj hafa svipaar brautir um slu og fara einn hring um hana ca. 3,2 rum. Snt hefur veri fram a Encke og Hephaistos voru sama sta rminu fyrir um 9.000- rum Ekki er lklegt a etta su leifar risa halastjrnu sem hefur sundrast og arir hlutar hennar geta veri sveimi eftir rum brautum.

Leifar halastjrnu dreifast misjafnt um sporbraut hennar og mynda geimryk misjafnlega tt braut hennar. Geimryki er aalega vatn og falla sundir tonna af v dag jrina vi venjulegar astur. egar braut jarar og braut sundraar halastjrnu skarast og eykst ryki hloftunum. T.d. eru hinir rlegu stjrnuhrapaskrir (meteor showers) eins og t.d. s sem kenndur er vi Nauti (Taurus) af essum orskum. Lendi jrin venju ykku ski getur a gert tvennt:

— Minna ljs fr slu nr til jarar vegna endurkasts geimryksins geimnum eins og blljs oku.

— Einnig veldur meira ryk hloftunum meira endurkasti fr jru.

Tali er a etta geti valdi reglubundum hitasveiflum mismunandi lngum eins og var egar sngg klnai tmabili fyrir 5000 rum. Ekki er lklegt a ar hafi Taurus veri um a kenna.
Ef klnunin verur a mikil a a valdi mikilli singu hlofunum getur a leitt til "positfs feedbacks". Meiri sing, meira endurkast, meiri klnun, meiri sing. Rkjandi hitastig geti veri annig stablu jafnvgi srhverjum tma eins og skjarnar r Grnlandsjkli benda til.

2: Ein kenning um orsakir salda, er s a norurpllin er landluktu innhafi sem hlir hafstraumar n ekki til. Einnig er land suurskautinu, sem kaldur hringstraumur umlykur, auk ess a a er mjg hlent. Tali er a s hafi fari a safnast Suurskautslandinu er a rofnai fr Suur Amerku og hringstraumurinn myndaist sem bgi hlrri sj fr.

etta stand me norur- og suurpl er ntt jarsgunni. Kannski hefur myndun slands sem hfst fyrir 15 milljn rum hjlpa til a hindra hlsjvarfli.
ar a auki hefur miki koldox falli t gegnum rmilljnirnar einkum formi kalksteins og ltillega sem kol og ola. Vi erum v a skila rlitlum hluta ess til baka. Kannski tefur a nsta sskei eitthva?

---

Margar kenningar eru um stur salda, ea llu heldur stur hlindaskeia eins og vi njtum n, milli salda. Ef til vera essum kenningum ger berti skil sar.

Hva ber framtin skauti sr, hlnun ea klnun?....
Nttrulegar breytingar, sem eru vel ekktar, hafa vafalaust ekki stvast. Vi ekkjum vel hagst tmabil jarsgunni, me smvgilegum hitasveiflum upp vi og kldum tmabilum ess milli. Vi ekkjum einnig miklar saldir, sem koma me nokku reglulegu millibili.

Sustu 900.000 rFyrir um 1000 rum var miki gri heiminum. a st aeins tiltlulega stuttan tma (~200 r). San tk vi langt tmabil me nokku kldu veurfari; "Litla sldin". Rannsknir slstjrnum, sem lkjast okkar sl, gefa til kynna a tmabil ar sem slin er lg ("Maunder minimum"), eru algeng fyrirbri. Stjarnelisfringar hafa alvru vara vi v a ntt "Maunder minimum" geti hafist okkar sl hvernr sem er, jafnvel nstu ld. a ir ntt kuldakast og mikinn hafs umhverfis sland. mundi auki magn CO2 andrmsloftinu hafa krkomin hrif hitastig til a vinna mti essu. a er a segja, ef hrif CO2 til hkkunar hitastigs reynast ngileg.

Raunverulegar saldir koma me nokku reglulegu millibili. Vi essu getum vi ekkert gert. Bara bei eftir nstu sld!
S liti til lengri tma er vst a n sld komi og landi hverfi undir s. Svo virist sem hlindaskei, eins og n rkir, su fremur undantekning, og a sld s elilegra stand. Vi sjum a ferlinum, sem nr yfir 900.000 r, a hitastigi er yfirleitt lgra en n dgum (lrtta lnan), og oft miklu lgra.

Vel getur veri a vi sum a nlgast lok nverandi hlindaskeis, sem egar hefur stai yfir um 10.000 r. Ef til vill eru ekki nema nokkrar aldir til nstu saldar. Ef til vill fein sund r.

Myndin hr til hliar snir strum drttum hitafar sustu 900.000 ra. Strikaa vimiunarlnan er sett hitastig, sem var um 1900. Oftast hefur veri mun kaldara en . Taki eftir, a hitasveiflurnar eru miklu meiri en virist vi fyrstu sn. Hitaskalinn nr yfir aeins 2 grur nesta ferlinum, en 7-8 grur efri ferlunum.

egar allt er liti, getum vi ekki anna en veri akklt nttrunni fyrir a hve mjkum hndum hn fer um okkur essa ratugina.

gst H Bjarnason, 26.2.2009 kl. 20:51

19 Smmynd: Einar r Strand

Brynjlfur a sem virist veraa essum rannsknum er a r flestar lta geislun slar sem fasta.

Einar r Strand, 27.2.2009 kl. 11:08

20 Smmynd: gst H Bjarnason

ar sem mr finnst samspil slar og loftslagsins mjg hugavert hafi g hugsa mr a reyna a taka saman einn sta a sem menn eru a velta fyrir sr. Menn ykjast vita a breyting tgeislun slar (Total Solar Irradaiance) hafi alls ekki ngileg hrif hitafari til ess a skra r breytingar sem ori hafa lofthita, en a eru mis nnur fyrirbri sem koma vel til greina og sem menn hafa veri a horfa til. bloggi mnu hef g stundu minnst au, en aldrei sem eina heild.

a m segja a jrin s stdd ystu lgum "lofthjps" slar, enda leikur mjg svo breytilegur slvindurinn stanslaust um efstu lg lofthjps jarar, og segulsvi slar er samtt segulsvii jarar. a er v ekki bara "birtan" fr slinni ea tgeislun hennar sem vi verum a lta til.

Eins og sj m mynd IPCC hr fyrir nean, er aeins liti til breytinga TSI, ea Total Solar Irradaiance (0,12 w/m2). Fjlmargir telja a ekki ng.

http://www.realclimate.org/images/ipcc2007_radforc.jpg

gst H Bjarnason, 27.2.2009 kl. 12:03

21 Smmynd: Gunnar Th. Gunnarsson

fleiri "mlsmetandi" menn virast vera ornir skeptskir "Man made global warming", sj http://www.theregister.co.uk/2009/01/28/nasa_climate_theon/ og http://www.theregister.co.uk/2009/02/25/jstor_climate_report_translation/

Gunnar Th. Gunnarsson, 2.3.2009 kl. 12:30

22 Smmynd: Gunnar r Gunnarsson

Var a leita a allt ru og rakst essa umru n viku eftir sasta rumanni.

Einhverra hluta vegna finnst mr umran ekki vera rttum ntum. Auvita er nausynlegt a vita af hverju hitasveiflur eru jrinni og EF a er okkur a einhverju leiti a kenna er um a gera a passa a. a breytir v hins vegar ekki a aal hyggjuefnin eru strandbarnir. a arf a koma veg fyrir a hitasveiflurnar hafi mikil hrif lfsskilyri eirra me v a benda httuna vi a byggja of nrri sj. Allt er breytingum h og egar sjvarbori lkkar ekki a flytja nrri sjnum v sjvarbori hkkar lklega aftur. N er hins vegar hlnun og verur v a finna lausn fyrir etta flk sem egar hefur byggt of nrri strandlnunni. Mesta glapri sem vi gtum samt fari t er a reyna einhvern htt a hafa hrif hlnunina eins og minnst var sjnvarpstti fyrir skemmstu ar sem msum mguleikum var stillt upp sem lausn essu mli.

Hefur einhver kanna hvernig baaukning var vi strendurnar egar litla sldin brast ? Fr ekki sjvarml lkkandi? Eru ekki aal vandamlin dag tengd eim byggum? Vi sjum hr landi upp fjallshlum kuunga og nnur merki ess a sjvarbor hafi veri hrra, a sumu leiti vegna v a jklarnir hldu landinu niri en einnig vntanlega rum tilfellum vegna ess a sjvarbori var mun hrra vegna hlskeis. Vi verum a gera okkur grein fyrir v a etta geti aftur ori strandlnan! barttunni vi hitasveiflurnar hfum vi tapa og hljta v a gilda r reglur a bregast vi sta ess a reyna a hafa hrif. Vi erum eins og ls sem viljum stjrna v hvort hfui s me hfu ea ekki.

v miur finnst mr einnig s plitska "lykt" af umrunni a kenna CO2 um allt saman. Tskuleiin dag til a ba til peninga er a skilgreina eitthva "eign" sem hgt er a selja. a mun fyrst og fremst jna tilgangi fjrmlamanna sem geta versla me ennan nja Kyoto-kvta.

Gunnar r Gunnarsson, 10.3.2009 kl. 11:33

23 Smmynd: gst H Bjarnason

Sll Gunnar.

mnum huga er mjg mikilvgt a geta greint a nttrulegar sveiflur hitafari og ann hluta sem kann a vera mnnunum a kenna. Jklarnir segja okkur mislegt um a hvernig hitasveiflur hafa veri ur en menn fru a losa koltvsring a ri.

a er alveg klrt, held g, a fyrr ldum reistu menn sn hs ar sem sagan hafi kennt eim a ruggt vri a ba. dag rkja nnur sjnarmi. Menn reisa hs sn nrri sj vegna ess a ar er svo fallegt. Reisa hsin jafnvel landfyllingum ti sj.

g ver a viurkenna a g hef hvergi rekist neitt um a hvort einhver baaukning hafi ori vi strendurnar mean litlu sldinni st. Manni finnst a rkrtt a hafi sjvarbor hugsanlega lkka eitthva. etta er hugavert innlegg umruna.

gst H Bjarnason, 10.3.2009 kl. 12:06

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Höfundur

Ágúst H Bjarnason
Ágúst H Bjarnason

Verkfr. hjá Verkís.
agbjarn-hjá-gmail.com

Audiatur et altera pars

Aðeins málefnalegar athugasemdir, sem eiga ótvíætt við efni viðkomandi pistils, og skrifaðar án skætings og neikvæðni í garð annarra, og að jafnaði undir fullu nafni, verða birtar. 

Um bloggi

Ginnungagap

mislegt

Loftslag

Click to get your own widget

Teljari

free counters

lver

http://metalprices.com/PubCharts/PublicCharts.aspx?metal=al&type=L&weight=t&days=12&size=M&bg=&cs=1011&cid=0

Slin dag:

(Smella mynd)

.

Vinnan mn:

Oluveri dag:

Heimsknir

Flettingar

  • dag (26.2.): 17
  • Sl. slarhring: 23
  • Sl. viku: 173
  • Fr upphafi: 740642

Anna

  • Innlit dag: 13
  • Innlit sl. viku: 116
  • Gestir dag: 13
  • IP-tlur dag: 13

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Feb. 2021
S M M F F L
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28            

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband